Zmiany trądzikowe to różnego rodzaju wykwity na skórze związane z trądzikiem. Ten zaś jest schorzeniem głównie o podłożu bakteryjnym, nasilanym przez dietę, stres czy zmiany hormonalne. Wykwity mogą pojawiać się m.in. na twarzy, plecach, klatce piersiowej czy ramionach. Ich wygląd i nasilenie zależą m.in. od rodzaju trądziku oraz stopnia zaawansowania procesu zapalnego.
Zmiany trądzikowe – rodzaje i objawy
Istnieje wiele różnych rodzajów zmian trądzikowych. Najczęściej diagnozuje się zmiany w przebiegu:
- trądziku zaskórnikowego – liczne zaskórniki otwarte lub zaskórniki zamknięte o rozmiarach 1-3 mm. Zaskórniki otwarte charakteryzują się tym, że ujścia mieszków włosowych są widoczne, o ciemnym zabarwieniu, wypełnione na powierzchni utlenioną keratyną. Z kolei w zaskórnikach zamkniętych ujścia gruczołów mieszków łojowych są niewidoczne;
- trądziku krostkowego – najpierw, jako objaw zwiastujący, pojawiają się niewielkie zaczerwienienia lub twarde, bolesne krosty i guzki. Wraz z upływem czasu mogą jednak się przekształcać w ropne wypryski, w konsekwencji czego pojawią się stany zapalne skóry, a w końcowym efekcie blizny i przebarwienia;
- trądziku grudkowo-krostkowego – tuż obok opisanych wcześniej zaskórników pojawiają się kilkumilimetrowe wykwity o typie wyniosłych czerwonych grudek oraz krostki podobnej wielkości. Ustępują bez pozostawienia blizn na skórze;
- trądziku ropowiczego – pojawiają się zaskórniki, krosty i grudki oraz zmiany ropne w postaci torbieli;
- trądziku skupionego – w jego przebiegu występują głównie nacieki i torbiele ropne z pozostawieniem przerośniętych blizn. To schorzenie najczęściej występujące u mężczyzn;
- trądziku piorunującego – zajęta jest nie tylko skóra. Zmianom trądzikowym towarzyszą takie objawy, jak wzrost temperatury ciała, bóle stawowo-mięśniowe, osłabienie organizmu.
Rodzajów trądziku jest jednak znacznie więcej (między innymi również: trądzik zawodowy, trądzik polekowy, trądzik bliznowaty czy trądzik niemowlęcy). Każdy rodzaj może ponadto charakteryzować się rozmaitym zaawansowaniem czy lokalizacją zmian.
Zmiany trądzikowe – przyczyny
Uważa się, że podłożem zmian trądzikowych w większości przypadków jest nadprodukcja sebum. Gruczoły łojowe pracują intensywniej, niż powinny, a gromadzący się łój zbiera się w porach skóry, zatykając je. Tworzą się zaskórniki, a sama warstwa sebum tworzy idealne warunki do rozwoju patogennych bakterii, w tym trądzikotwórczych. Nadmierne rogowacenie ujść mieszków włosowych również jest elementem etiologicznym. Martwe komórki naskórka gromadzą się i zatykają ujścia mieszków, prowadząc do powstawania zaskórników.
Na tym podłożu ma miejsce rozwój bakterii Cutibacterium acnes, bakterie te znajdują się naturalnie na skórze każdego człowieka, jednak przy sprzyjających warunkach mogą namnażać się w zatkanych mieszkach i przyczyniać się do powstania stanu zapalnego.
Stan zapalny to reakcja zapalna skóry prowadząca do powstawania czerwonych grudek, krost, a w cięższych przypadkach również guzków i torbieli. Czynniki ryzyka zmian trądzikowych to:
- zmiany hormonalne – najczęściej zmiany trądzikowe obserwuje się u dorastających chłopców, co sugeruje, że szczególnym czynnikiem ryzyka jest wzrost androgenów. Jednak wymienia się tu także menopauzę, stosowanie leków antykoncepcyjnych czy choroby endokrynologiczne jako czynniki ryzyka;
- częste tarcie, ucisk, pocieranie skóry, stosowanie agresywnych lub źle dobranych kosmetyków, co niszczy naturalną barierę hydrolipidową skóry;
- spora zawartość cukrów prostych w diecie, jedzenie żywności wysokoprzetworzonej, niedobory pokarmowe;
- predyspozycje genetyczne.
Niekiedy diagnozuje się zmiany trądzikowe o podłożu idiopatycznym. Oznacza to, że trudno jest znaleźć konkretną przyczynę, która je wywołała.
Zmiany trądzikowe – leczenie
Leczenie zmian trądzikowych zależy od rodzaju i nasilenia zmian, ale i od ich przyczyn. Przeważnie jednak stałymi elementami są:
- właściwa pielęgnacja skóry – delikatne oczyszczanie skóry 1-2 razy dziennie, stosowanie kosmetyków niekomedogennych oraz unikanie wyciskania zmian trądzikowych;
- leczenie miejscowe – stosuje się m.in. retinoidy, nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy lub preparaty o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwzapalnym, najczęściej po konsultacji z lekarzem dermatologiem;
- leczenie doustne – w przypadku umiarkowanego lub ciężkiego trądziku lekarz może zalecić antybiotyki doustne lub, w określonych przypadkach, izotretynoinę. U niektórych kobiet stosuje się również leczenie hormonalne;
- leczenie blizn i przebarwień – po opanowaniu aktywnego trądziku można zastosować odpowiednio dobrane zabiegi dermatologiczne, np. peelingi lub niektóre metody laserowe, aby zlikwidować trwałe następstwa zmian trądzikowych (jeśli występują, opcjonalnie);
- fotoprotekcja – codzienne stosowanie kremu z filtrem SPF pomaga ograniczyć powstawanie i utrwalanie przebarwień pozapalnych.
Niekiedy zmiany trądzikowe leczy się latami, innym razem to kwestia wyłącznie zmian nawyków żywieniowych, pielęgnacji i stylu życia. Dłużej utrzymujące się lub nasilające się zmiany trądzikowe zawsze warto skonsultować z dermatologiem.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Janda K., Chwiłkowska M., Trądzik pospolity – etiologia, klasyfikacja, leczenie, Annales Academiae Medicae Stetinensis, 2/2014.
- Bartkowiak M., Zmiany skórne w przebiegu trądziku pospolitego a samoocena młodzieży, Aesthetic Cosmetology and Medicine 2 / 2025 / vol. 14.
