Retinoidy to grupa związków wykazujących aktywność charakterystyczną dla witaminy A. Są powszechnym i cenionym składnikiem kosmetyków, lecz ich nadużywanie może niestety prowadzić do licznych konsekwencji. Dlatego też preparaty z retinoidami najlepiej stosować po konsultacji z dermatologiem lub kosmetologiem, gdy istnieją ku temu konkretne wskazania.
Czym są retinoidy?
Retinoidy to grupa związków chemicznych, pochodnych witaminy A, szeroko stosowanych w dermatologii i kosmetologii. Działają przede wszystkim na poziomie komórkowym, wpływając na odnowę skóry i regulację jej funkcji.
Wyróżnia się kilka generacji retinoidów. Pierwsza obejmuje związki naturalne posiadające w swojej cząsteczce niearomatyczny fragment β-jononu. Zalicza się tutaj retinol, aldehyd retinowy oraz kwas retinowy. Drugą generację tworzą monoaromatyczne związki otrzymane syntetycznie, przypominające budową naturalne retinoidy. Zalicza się do nich acytretynę, etretynian i motretinid.
Retinoidy w zabiegach kosmetologicznych
Retinoidy z powodzeniem mogą być łączone z peelingami chemicznymi w trakcie profesjonalnych zabiegów kosmetologicznych. Zwłaszcza połączenie kwasu migdałowego, kwasu azelainowego, a nawet kwasu salicylowego i pochodnych witaminy A sprawia, że procedura staje się jeszcze efektywniejsza. Przykład stanowi zabieg dla cery trądzikowej o podłożu zapalnym: kwas azelainowy będzie obniżał stan zapalny, działał sebostatycznie i antybakteryjnie, ale w zakresie hiperkeratynizacji lepsze działanie będzie wykazywał retinoid.
Pochodne witaminy A w stężeniu do 1% mogą być bez obaw aplikowane na zakończenie zabiegu mikronakłuwania (maksymalnie do głębokości 1 mm, najczęściej 0,5 mm). W przypadku blizn, zmarszczek, a nawet rozszerzonych porów, szybciej dochodzi do zagęszczenia tkanki i wygładzenia skóry.
Retinoidy w kosmetykach – działanie
Profesjonalne zabiegi kosmetologiczne umożliwiają użycie większych stężeń retinolu, czyli od 4% do 10%, jednak wyłącznie z pomocą pielęgnacji domowej możliwe jest osiągnięcie pełnego spektrum działania retinoidów. Ważna jest bowiem systematyczność. Działanie retinoidów w kosmetologii można przedstawić następująco:
- przyspieszanie odnowy skóry;
- zmniejszanie widoczności rozszerzonych porów;
- regulacja wydzielania sebum;
- złuszczanie martwych komórek naskórka;
- rozjaśnianie przebarwień;
- pobudzanie produkcji kolagenu.
Z uwagi na wrażliwość witaminy A na działanie promieniowania UV, tego typu kosmetyki powinny być wprowadzane w okresie jesienno-zimowym. Jako pierwszy produkt warto zastosować krem z retinaldehydem, który rzadziej wywołuje podrażnienia skóry. Gdy reakcja jest dobra, jeśli to konieczne, można przejść na retinol i stopniowo zwiększać stężenie. Za pomocą retinoidów leczy się między innymi:
- trądzik;
- łuszczycę;
- przebarwienia;
- niektóre oznaki starzenia się skóry.
Zobacz również: Najlepsze kremy z retinolem.
Retinoidy w organizmie człowieka
Warto wspomnieć, że retinoidy występują naturalnie w organizmie każdego człowieka i pełnią tam rolę nie tylko estetyczną. Dla przykładu 11-cis-retinal jest składnikiem rodopsyny, białka znajdującego się w siatkówce oka i uczestniczącego w procesie widzenia. Dodatkowo retinoidy uczestniczą między innymi w:
- procesach odpornościowych;
- różnicowaniu się komórek;
- reprodukcji jako czynnika wpływającego na wytwarzanie komórek rozrodczych, a także na embriogenezę i rozwój płodu;
- utrzymaniu właściwego stanu naskórka, poprzez regulację procesów złuszczania i wymiany zewnętrznych warstw komórek.
Retinoidy bywają wykorzystywane we współczesnej farmakoterapii, znacząco zmniejszając intensywność chorób takich jak trądzik pospolity, rybia łuska czy liszaj rumieniowaty, ale i chorób niezwiązanych ze skórą, takich jak na przykład nowotwory. Dla przykładu retynoina (kapsułki 10 mg) została dopuszczona do leczenia ostrej białaczki promielocytowej.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Gajda K., Głodzik P., Co kryje się w Twoich kosmetykach – retinoidy, Analit 14 (2024) 108-112.
- Zejfer A., Retinoidy. Jak w pełni wykorzystać ich potencjał?, Kosmetologia Estetyczna, 5/2022.
- Marona H., Gunia A., Pękala E., Retinoidy – rola w farmakoterapii w aspekcie komórkowego mechanizmu działania, Farm Pol, 2010, 66(3): 187-192.
