Wysypka od słońca (inaczej: fotodermatoza) to określenie różnych zmian skórnych, które pojawiają się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Najczęściej stanowią one reakcję nadwrażliwości skóry na promieniowanie UVA i promieniowanie UVB. Mogą pojawić się na każdym etapie życia, przy czym bardziej narażone na nie są osoby z jasną karnacją.
Jak wygląda wysypka od słońca?
Fotodermatozy to zróżnicowana grupa schorzeń skóry, których wspólną cechą jest występowanie lub nasilenie objawów pod wpływem promieniowania słonecznego. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się i osiągają największe nasilenie w odsłoniętych miejscach m.in. twarz, szyja, kark, dekolt czy przedramiona. Ich lokalizacja zależy od stopnia ekspozycji skóry na promieniowanie UV oraz noszonego ubrania.
Wysypka od słońca najczęściej ma postać czerwonych lub różowych plam, drobnych grudek albo krostek przypominających wysypkę alergiczną. W niektórych przypadkach mogą pojawić się również drobne pęcherzyki. Zmianom skórnym często towarzyszą zaczerwienienie i podrażnienie skóry, świąd skóry (niekiedy bardzo nasilony), uczucie pieczenia lub napięcia skóry, a czasami także niewielki obrzęk. Objawy najczęściej występują w miejscach najbardziej narażonych na działanie promieniowania słonecznego, czyli na odsłoniętych partiach ciała.
Wysypka od słońca – przyczyny
Wyróżniamy podstawowe rodzaje fotodermatoz i są to:
- fotodermatozy egzogenne – powstają głównie po ekspozycji skóry na promieniowanie UVA po wcześniejszym zastosowaniu (ogólnie lub miejscowo) substancji fototoksycznych lub fotoalergicznych (np. ketoprofen, terbinafina). Konsekwencją jest rozwój odpowiednio fototoksycznego lub fotoalergicznego zapalenia skóry;
- odczyny fotoalergiczne – powstają na skutek ekspozycji skóry na substancję uczulającą, tzw. fotohapten, i promieniowanie UV. Substancje fotoalergiczne szkodzą tylko niektórym osobom poddanym ich działaniu, a efekt w niewielkim stopniu zależy od dawki;
- odczyny fototoksyczne – powstają na drodze uwalniania wolnych rodników przez substancje chemiczne będące w kontakcie ze skórą. Wynikiem tego procesu jest uszkodzenie struktur komórkowych i rozwój ostrej reakcji zapalnej. Występują u większości osób wystawionych na działanie substancji fototoksycznej i promieniowania.
Wciąż jednak nie wiadomo w pełni, dlaczego u niektórych osób dochodzi do nadmiernej reakcji skóry i układu immunologicznego na promieniowanie słoneczne. Z kolei inne osoby mogą natomiast opalać się przez wiele godzin bez wystąpienia objawów fotodermatozy.
Diagnostyka wysypki od słońca
Diagnostyka wysypki od słońca opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie medycznym oraz ocenie charakteru i lokalizacji zmian skórnych. W razie potrzeby wykonuje się fototesty lub fototesty płatkowe, podczas których wybrany obszar skóry eksponowany jest na promieniowanie ultrafioletowe. Następnie (po określonym czasie) ocenia się reakcję skóry na ekspozycję.
Uzupełniająco można wykonać klasyczne testy alergiczne oraz badania krwi, aby wykluczyć inne możliwe przyczyny występujących objawów. W wielu przypadkach już sam wywiad i charakterystyczny związek między ekspozycją na słońce a pojawieniem się zmian skórnych pozwalają postawić właściwe rozpoznanie.
Wysypka od słońca – leczenie
Leczenie odczynów fototoksycznych i fotoalergicznych ma przede wszystkim charakter objawowy. W zależności od nasilenia zmian stosuje się miejscowo preparaty z glikokortykosteroidami, a w przypadku nasilonego świądu również leki przeciwhistaminowe. Kluczowe znaczenie ma także ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz unikanie czynników wywołujących objawy, jeśli zostały one zidentyfikowane. Zaleca się noszenie przewiewnej odzieży dobrze osłaniającej ciało, kapeluszy z szerokim rondem oraz regularne stosowanie kremów z wysokim filtrem SPF.
Promieniowanie słoneczne odgrywa ważną rolę w syntezie witaminy D. Jednak u osób z fotodermatozami konieczne jest odpowiednie ograniczenie ekspozycji na słońce. W przypadku długotrwałego unikania promieniowania UV warto rozważyć oznaczenie stężenia witaminy D we krwi oraz (w razie stwierdzenia niedoboru lub zgodnie z zaleceniami lekarza) wdrożenie odpowiedniej suplementacji.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Wolska H., Wolf-Makowska A., Misiak-Gałązka M., Pokrzywka słoneczna, Przegl Dermatol 2013, 100, 80–85.
- Kujawska-Dębiec K., Broniarczyk-Dyła G., Wybrane choroby skóry spowodowane wpływem działania promieni słonecznych, Post Dermatol Alergol 2008; XXV, 2: 61–65.
- Śpiewak R., Wyprysk fotoalergiczny i fototoksycznyWyprysk fotoalergiczny i fototoksyczny, Alergoprofil 2009, Vol. 5, Nr 2, 2-7.
