Wąkrota azjatycka (łac. Centella asiatica) jest gatunkiem powszechnie występującym na terenach Azji i stanowiącym bardzo ważny element indyjskiej ajurwedy. Zawiera związki aktywne takie jak azjatykozyd, madekasozyd i kwas azjatykowy, którym zawdzięcza swoje działanie. Znajduje zastosowanie zarówno w medycynie naturalnej, jak i w kosmetologii. Wąkrota azjatycka ceniona jest przede wszystkim za właściwości wspierające regenerację skóry. Często stanowi składnik kremów, serum i masek przeznaczonych do pielęgnacji cery wrażliwej, cery naczyniowej oraz cery dojrzałej. Pomaga łagodzić podrażnienia skóry, wspiera odbudowę bariery ochronnej skóry i może przyczyniać się do poprawy jej elastyczności. Z tego względu jest chętnie wykorzystywana również w preparatach przeciwstarzeniowych oraz produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry problematycznej.
Wąkrota azjatycka – charakterystyka
Wąkrota azjatycka jest rośliną występującą głównie w krajach strefy międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej. Rośnie na terenach wilgotnych, podmokłych i raczej zacienionych. Głównie można ją spotkać w Indiach, Chinach, Japonii, Sri Lance, na Madagaskarze oraz w Australii czy w Ameryce Południowej i Środkowej. Jest więc rośliną tropikalną, która preferuje żyzne, próchnicze, stale wilgotne gleby, wysoką wilgotność powietrza i stałą temperaturę roczną rzędu 20-30 stopni Celsjusza.
Jest płożącą byliną osiągającą od 5 do nawet 45 cm wysokości. Rośnie w skupiskach, tworząc gęsty, zielony dywan. Wąkrota azjatycka zaliczana jest do roślin wieloletnich. W niektórych krajach wąkrotę azjatycką wykorzystuje się jako surowe warzywo, a także do przyrządzania zup lub tradycyjnych potraw takich jak np. indyjski chutney czy malezyjska sałatka ulam. W Chinach i Tajlandii z wąkroty azjatyckiej przygotowuje się chłodzący napój. W krajach europejskich znana jest jednak raczej ze swojego działania w zakresie wspierania zdrowia i urody.
Wąkrota azjatycka – co zawiera?
Głównymi składnikami aktywnymi omawianej rośliny są:
- saponiny triterpenowe (m.in. azjatykozyd, madekasozyd, centellozyd, braminozyd, tankunozyd);
- kwasy triterpenowe (m.in. kwas azjatykowy, kwas madekasowy, kwas centellowy, kwas bramikowy, kwas tankunowy).
W liściach wąkroty azjatyckiej wyróżnia się też:
- flawonoidy (np. kwercetyna, katechina);
- garbniki;
- karotenoidy (luteina, beta-karoten);
- monoterpeny;
- fitosterole (beta-sitosterol, stigmasterol, kampesterol);
- aminokwasy;
- witaminy (witaminę A, witaminę D, witaminę E, witaminę K, witaminę C i witaminy z grupy B);
- mikro- i makroelementy (np. magnez, sód, potas).
Wąkrota azjatycka – właściwości prozdrowotne
Zastosowanie lecznicze wąkroty azjatyckiej jest szerokie. Wykazano, że jej systematyczne zażywanie poprawia pamięć, zapobiega depresji, zmniejsza niepokój. Zgodnie z zasadami Ajurwedy, roślinę tę stosuje się w leczeniu zmian skórnych spowodowanych trądem, w bielactwie, łuszczycy, egzemie, w chorobach zapalnych dróg moczowych, w syfilisie, astmie, anemii, cholerze oraz w nadciśnieniu.
W Polsce jej najbardziej znanym i wykorzystywanym działaniem jest jednak łagodzenie objawów przewlekłej niewydolności żylnej (uczucie ciężkich nóg, obrzęki), działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne, a także działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.
Wąkrota azjatycka w kosmetologii
Jednym z ważniejszych działań ekstraktu z wąkroty azjatyckiej w kosmetologii jest jego zdolność pobudzania regeneracji skóry i przyspieszania gojenia się ran, za co w największym stopniu odpowiadają azjatykozyd i madekasozyd. Oba związki wpływają na syntezę elementów macierzy pozakomórkowej, zwłaszcza kolagenu typu I i III. Udowodniono też, że pobudzają proliferację fibroblastów, czyli podstawowych komórek skóry właściwej. Stymulują syntezę glikozaminoglikanów, zwłaszcza kwasu hialuronowego. Efektem jest większa elastyczność skóry, redukcja blizn, a nawet rozstępów.
Przeciwwskazania do stosowania wąkroty azjatyckiej
Bezpośrednim przeciwwskazaniem do stosowania preparatów na bazie wąkroty azjatyckiej jest alergia na nią. Ze względu na ograniczoną liczbę badań bezpieczeństwa, stosowanie tej rośliny w przypadku kobiet w ciąży i karmiących piersią powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Należy też mieć na uwadze, że wąkrota azjatycka może nasilać działanie leków uspokajających i nasennych, niektórych leków przeciwlękowych, a także alkoholu.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Król D., Wąkrota azjatycka (Centella asiatica L.) – właściwości lecznicze, Postępy Fitoterapii 2/2010, s. 101-105.
- Karłowicz-Bodalska K., Han S., Han T., Miranowicz M., Bodalska A., Centella asiatica (L.) Urban, syn. Hydrocotyle asiatica L. – wąkrota azjatycka – znana roślina lecznicza Dalekiego Wschodu, Postępy Fitoterapii, 4/2013.
- Simka W., Wąkrota azjatycka i jej zastosowanie w kosmetologii, Aesthetic Cosmetology and Medicine, 5 / 2023 / vol. 12.
