Melasma (inaczej: ostuda) to charakterystyczne, przewlekłe zaburzenie pigmentacji skóry, powodujące pojawianie się ciemnych, brązowych plam, przeważnie w obrębie twarzy. Nie jest to choroba ani przypadłość zagrażająca życiu, ma raczej negatywny aspekt estetyczny. Jej widoczność można zmniejszać profesjonalnymi zabiegami kosmetologicznymi. Zmiany mają charakter nawrotowy i mogą utrzymywać się przez długi czas, dlatego oprócz zabiegów rozjaśniających kluczowe znaczenie ma codzienne stosowanie fotoprotekcji oraz unikanie czynników nasilających przebarwienia.
Melasma – przyczyny
Nie należy mylić melasmy z przebarwieniami posłonecznymi, co jest często popełnianym błędem. W przeciwieństwie do przebarwień posłonecznych i pozapalnych uważa się, że w przypadku melasmy kluczowe znaczenie mają hormony:
- estrogeny;
- progesteron;
- hormon ACTH oraz MSH (melanotropina).
Ten ostatni, łącząc się z receptorem MC1R, aktywuje cAMP i enzym odpowiedzialny za produkcję melaniny, czyli tyrozynazę. Brak równowagi w układzie dokrewnym wiąże się z funkcjonowaniem pracy wątroby, której komórki (hepatocyty) magazynują hormony. Efektem na przestrzeni czasu takiego zjawiska jest błędna detoksykacja, a także zaburzone magazynowanie składników odżywczych. Udowodniono, że na występowanie melasmy dodatkowo mogą wpływać niedobory lub nadmiar pierwiastków takich jak żelazo, miedź, cynk i selen. Złożona etiologia zmian pigmentacyjnych typu melasma wymaga wielokierunkowego działania.
Melasma – jak wygląda?
Zmiany pojawiające się na skórze w przebiegu melasmy są raczej charakterystyczne. Opisuje się je jako brązowe lub szarobrązowe plamy, nieregularne, ale często symetryczne. Z reguły są płaskie (nie wystają ponad powierzchnię skóry) i wyraźnie odgraniczają się od zdrowej skóry wokół. Ich typowym miejscem pojawiania się są okolice czoła, policzków, brody i nad górną wargą, a więc na twarzy. Rzadziej obserwuje się je na szyi i dekolcie. Nie są bolesne, nie powodują pieczenia i świądu, nie stanowią również zagrożenia dla zdrowia. Określa się je jako zmianę mało estetyczną, mogącą negatywnie wpływać na ogólny wygląd twarzy, zmniejszając pewność siebie.
Melasma – pielęgnacja skóry i leczenie
Terapia skóry z melasmą wymaga wszechstronnego działania. Na początku ustala się przyczynę zmian oraz wyklucza działanie innych czynników mających wpływ na pracę melanocytów. W tym celu kluczowa jest diagnostyka, często laboratoryjna. Należy sprawdzić funkcjonowanie wątroby oraz zlecić badanie ferrytyny, czyli białka magazynującego żelazo. Pomocne będzie określenie poziomu selenu, metali ciężkich, do których należy ołów, arsen i rtęć. Jeśli wykryte zostaną jakiekolwiek stany chorobowe, wdraża się leczenie przyczynowe ukierunkowane na ich eliminację lub ustabilizowanie, jeśli całkowite wyleczenie nie będzie możliwe. Do celów kosmetologicznej pielęgnacji skóry z melasmą należą następujące kwestie:
- opóźnienie proliferacji melanocytów;
- ograniczenie działania tyrozynazy;
- degradacja zgromadzonej melaniny;
- antyoksydacja i przyspieszenie mechanizmów naprawczych;
- hamowanie stanu zapalnego i ograniczenie dopływu cytokin zapalnych.
Za absolutną podstawę pielęgnacji skóry z melasmą uznaje się ochronę przeciwsłoneczną, a więc całoroczne stosowanie kremów z filtrem SPF. Bez tego inne leczenie zwykle okazuje się nieskuteczne. Składniki aktywne w codziennie stosowanych kosmetykach powinny wykazywać właściwości rozjaśniające i regulujące koloryt skóry. Są to zwykle:
- kwas azelainowy;
- niacynamid (witamina B3);
- witamina C;
- kwas traneksamowy (miejscowo lub w leczeniu dermatologicznym);
- arbutyna.
Po konsultacji ze specjalistą (dermatologiem, doświadczonym kosmetologiem) można też sięgnąć po retinoidy lub kwasy, np. kwas AHA. W codziennej pielęgnacji należy unikać intensywnego słońca i solarium, agresywnych peelingów mechanicznych, wszelkiego podrażnienia skóry (stan zapalny może nasilać przebarwienia), a także stosowania zbyt wielu aktywnych składników jednocześnie.
Pomocne są profesjonalne zabiegi kosmetologiczne dobrane indywidualnie do potrzeb skóry klienta. Szczególnie rekomenduje się:
W kontekście zabiegów kosmetologicznych przy melasmie nie należy decydować się na silne lasery ablacyjne.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Engler-Jastrzębska M., Musiał C., Kamm A., Metody niwelowania hiperpigmentacji skóry w świetle nowych doniesień naukowych, Kosmetologia Estetyczna, 5/2019.
- Zejfer A., Melasma w praktyce kosmetologa, Czerwiec 2019.
