Kwas traneksamowy to substancja lecznicza o działaniu przeciwkrwotocznym. Hamuje proces rozpuszczania skrzepów krwi, dzięki czemu pomaga ograniczać krwawienie. Ostatnimi czasy powoli znajduje zastosowanie również w dermatologii i kosmetologii. Kwas ten jest bezpieczny dla organizmu i dobrze tolerowany. W tych dziedzinach szczególne zainteresowanie wzbudza jego potencjalne działanie rozjaśniające oraz możliwość wykorzystania w terapii przebarwień, w tym melasmy.
Kwas traneksamowy – charakterystyka
Kwas traneksamowy to organiczny związek chemiczny należący do grona aminokwasów zawierających w swojej budowie cząsteczkowej szkielet cykloheksanu. To syntetyczny aminokwas będący strukturalnym analogiem lizyny. Posiada wzór sumaryczny C8H15NO2 i masę molową 157,21 g/mol. Po wyizolowaniu przyjmuje postać białego lub niemal białego, krystalicznego proszku. Znajduje szerokie zastosowanie w medycynie, zwłaszcza w farmakoterapii, głównie jako środek o działaniu przeciwkrwotocznym.
W medycynie kwas traneksamowy występuje w formie roztworu do wstrzykiwań oraz w formie doustnej. Okres półtrwania przy podaży doustnej wynosi 1 godzinę, a w przypadku podaży dożylnej sięga 2 godzin. W stężeniu leczniczym wiąże się z białkami osocza w około 3%. Pozostała część jest usuwana z organizmu wraz z moczem, a szybkość tej eliminacji wynosi około 90% w ciągu pierwszej doby po dożylnym podaniu dawki 10 mg/kg masy ciała.
Doustne i dożylne formy kwasu zostały zatwierdzone przez kluczowe organy regulacyjne, takie jak Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA, Food and Drug Administration), Europejska Agencja Leków (EMA, European Medicines Agency) czy Generalny Kontroler Leków w Indiach. W kontekście terapii dermatologicznych, formy te nie uzyskały jednak jeszcze oficjalnego zatwierdzenia do stosowania w terapiach dermatologicznych.
Kwas traneksamowy – działanie
Omawiany związek jest znany i wykorzystywany przede wszystkim ze względu na swoje działanie przeciwkrwotoczne, które polega na hamowaniu fibrynolitycznej aktywności plazminy. Tworząc kompleks z plazminogenem, osłabia zdolność przekształcenia się plazminogenu do jego aktywnej postaci, czyli plazminy, a tym samym hamuje rozkład fibryny. W efekcie tych zjawisk dochodzi do stabilizacji rusztowania wytworzonego przez fibrynę w procesie hemostazy wtórnej, co prowadzi do zahamowania krwawienia.
Kwas traneksamowy – wskazania do stosowania
Aby podać pacjentowi kwas traneksamowy, muszą wystąpić konkretne wskazania zdrowotne do tego. Najczęściej stosuje się go jako lek w następujących przypadkach:
- krwawienia okołozabiegowe;
- ciężkie urazy, w tym wielonarządowe i te, w przebiegu których doszło do krwawień wewnętrznych;
- ostre urazowe uszkodzenia mózgu;
- krwotoki poporodowe.
I wiele innych. Właściwości omawianego związku znajdują zastosowanie także w zapobieganiu miejscowemu krwawieniu. Powierzchowne zastosowanie kwasu traneksamowego na ranę lub jej ostrzyknięcie pozwala na zmniejszenie intensywności krwawienia, jednocześnie nie zwiększając ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych.
Kwas traneksamowy w kosmetologii
Wykorzystanie kwasu traneksamowego w kosmetologii jest dość nowym rozwiązaniem, ale cieszącym się rosnącą popularnością. Współcześnie przeważnie znajduje zastosowanie w zmniejszaniu melasmy. Objawia się ona nierównomiernymi plamami w kolorach od jasnobrązowego do ciemnobrązowego, a dokładne przyczyny wciąż nie zostały poznane. Mechanizm działania kwasu traneksamowego w leczeniu melasmy obejmuje kilka aspektów. Kluczowym jest jego zdolność do hamowania aktywności plazminy, której poziom znacząco wzrasta w keratynocytach pod wpływem promieniowania UV. Dodatkowo omawiany kwas hamuje uwalnianie czynników parakrynnych, takich jak czynnik wzrostu fibroblastów, stymulujących aktywność melanocytów, ograniczając tym samym syntezę melaniny.
Polecane produkty:
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Herjan K., Armański P., Olszewski J., Sitnik M., Bara M., Positive impact of tranexamic acid in various medical settings, Prospects in Pharmaceutical Sciences, 22(3), 204-209.
- Rutyna M., Zastosowanie kwasu traneksamowego w niwelowaniu melasmy, Aesthetic Cosmetology and Medicine 6 / 2024 / vol. 13.
