Przebarwienia posłoneczne to ciemniejsze plamy na skórze, które powstają głównie w konsekwencji długotrwałej ekspozycji na promieniowanie UV. Są efektem zwiększonej produkcji melaniny przez skórę. Nie stanowią choroby ani zagrożenia dla zdrowia, raczej uznawane są za defekt estetyczny. Należy jedynie upewnić się, że nie są to zmiany nowotworowe. Ich powstawaniu sprzyja przede wszystkim regularna ekspozycja na słońce bez odpowiedniej fotoprotekcji, dlatego istotne znaczenie ma codzienne stosowanie preparatów z filtrem przeciwsłonecznym.
Przebarwienia posłoneczne – jak powstają?
Przebarwienia posłoneczne są bardzo częstą dolegliwością, której częstotliwość występowania wzrasta wraz z wiekiem. Szacuje się, że problem dotyczy około 35% osób po 30. roku życia i aż 90% po 50. roku życia, co może wiązać się z faktem, że im jesteśmy starsi, tym skóra miała więcej czasu, by rzeczywiście mieć kontakt ze słońcem. Zaburzenia pigmentacji mogą mieć przyczyny endogenne i egzogenne, z promieniowaniem słonecznym jako głównym czynnikiem zewnętrznym. Mogą objawiać się jako:
Powstawanie przebarwień słonecznych w odpowiedzi na ekspozycję na słońce można przedstawić w kilku podstawowych krokach:
- Promieniowanie UV dociera do skóry i powoduje w niej mikrouszkodzenia.
- Skóra uruchamia mechanizm ochronny – melanocyty produkują więcej melaniny, czyli barwnika odpowiedzialnego za kolor skóry.
- Melanina pochłania część promieniowania UV i pomaga chronić komórki skóry, jednak przy częstej i wieloletniej ekspozycji na słońce produkcja i rozmieszczenie melaniny mogą stać się nierównomierne.
- W rezultacie powstają trwałe ciemniejsze, płaskie plamy – szczególnie na twarzy, dłoniach, ramionach i dekolcie, czyli w miejscach, które na co dzień mają największą styczność ze słońcem.
Przebarwienia posłoneczne nie bolą, nie pieką, nie powodują żadnych innych dolegliwości.
Przebarwienia posłoneczne – jak wyglądają?
Przebarwienia posłoneczne mogą przyjmować różnorodny charakter. Najczęściej obserwuje się następujące zmiany:
- piegi – występują na obszarach skóry szczególnie narażonych na działanie słońca, takich jak: nos, czoło, policzki, kończyny czy plecy. Obserwuje się je już w dzieciństwie i mają jasnobrązowy lub ciemnobrązowy kolor, zwykle osiągając średnicę od 2 do 5 mm. Wraz z upływem czasu mogą nieco blednąć, jednak ekspozycja na słońce nasila ich wyrazistość;
- ostuda – skórne przebarwienia o nieregularnym kształcie i ciemnobrązowym zabarwieniu, często występujące symetrycznie na twarzy;
- plamy soczewicowate – pojawiają się wraz z wiekiem i ekspozycją na słońce, najczęściej na grzbietowych powierzchniach rąk i przedramion;
- plamy starcze – charakterystyczne dla wieku starczego i szczególnie widoczne na obszarach regularnie narażonych na promieniowanie UV, takich jak twarz, dekolt, ramiona i grzbiety rąk. Ciemnobrązowe przebarwienia mogą osiągać średnicę 1 cm lub większą i wyróżniają się bardziej lub mniej regularnymi brzegami.
Zawsze należy upewnić się, że zmiany skórne nie mają charakteru nowotworowego, ponieważ ekspozycja na słońce zwiększa też ryzyko nowotworu złośliwego skóry, czyli czerniaka. Wówczas zmiany skórne są jednak nieregularne, szybko rosną, mają nierównomierne rozłożenie barwnika, postrzępione brzegi.
Przebarwienia posłoneczne – jak się ich pozbyć?
Przebarwienia posłoneczne nie są patologią, nie wymagają więc leczenia. Jednak wiele osób chce się ich pozbyć przez wzgląd na estetykę wyglądu. Wówczas można skorzystać z rozwiązań kosmetologii i medycyny estetycznej. Pierwszym krokiem jest systematyczne stosowanie kosmetyków ze składnikami rozjaśniającymi przebarwienia. Są nimi między innymi:
- ekstrakty roślinne (np. z liści mącznicy lekarskiej lub z liści borówki brusznicy);
- witamina C;
- niacynamid;
- kwas kojowy;
- kwas azelainowy;
- arbutyna;
- retinoidy.
Jeśli systematyczne stosowanie takich kosmetyków przez okres co najmniej kilkunastu tygodni nie przyniesie rezultatów, można zdecydować się na zabiegi dermatologiczne i kosmetologiczne, np. laseroterapię, IPL, profesjonalne peelingi chemiczne czy dermabrazję. Zabiegi dobierane są indywidualnie do klienta.
Polecane produkty:
|
Krem kolagenowy - intensywne nawilżenie i wygładzenie skóry
Zaawansowana formuła z kolagenem i elastyną wspiera nawilżenie, elastyczność i regenerację skóry. Krem szybko się wchłania, pozostawiając skórę gładką, miękką i pełną naturalnego blasku. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Ratz-Łyko A., Składniki rozjaśniające przebarwienia, Kierunek Farmacja, 2/2024.
- Matysek-Nawrocka M., Zagraba M., Przebarwienia skórne jako problem kosmetyczny, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Nauk Społecznych z siedzibą w Lublinie, 2023.
- Kurek A., Szlachetka A., Polak-Bielawska D., Wpływ promieniowania UV na skórę oraz wybrane związki fotoprotekcyjne stosowane w preparatach kosmetycznych, Aesthetic Cosmetology and Medicine 3 / 2025 / vol. 14.
