Przebarwienia to ograniczone bądź uogólnione zmiany barwy skóry, stanowiące mniej lub bardziej poważny defekt kosmetyczny. Zazwyczaj nie wiążą się z żadnymi objawami klinicznymi poza zaburzeniem estetyki wyglądu. Mogą lokalizować się na twarzy lub w dowolnym miejscu na ciele. Diagnostyką i leczeniem przebarwień zajmuje się dermatolog lub kosmetolog.
Pigmentacja skóry
Niezależnie od ekspozycji na słońce, skóra każdego człowieka posiada swój naturalny kolor. Nazywa się go właśnie pigmentacją skóry. Zależy ona głównie od aktywności melanocytów, które produkują pigment melaninę. Melanina nie tylko odpowiada za odcień skóry, ale również stanowi naturalną ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym (UV). Właśnie z tego względu osoby z jasną karnacją są znacznie bardziej narażone na poparzenia i skutki działania promieniowania słonecznego niż osoby z ciemną karnacją. Istnieją 2 rodzaje melaniny:
- Eumelanina – tzw. prawdziwa melanina, posiada kolor czarny lub ciemno-brązowy i znajduje się w skórze np. osób zamieszkujących etnicznie mocno nasłonecznione tereny, np. Hiszpanii czy Afryki;
- Feomelanina – tzw. melanina czerwona lub ruda. Pojawia się w skórze osób o jasnej karnacji i/lub rudych włosach. Nie chroni przed promieniami UV, wręcz przeciwnie. Jej synteza wytwarza wolne rodniki szkodliwe dla skóry.
Zróżnicowana proporcja obu melanin jest obecna u każdego człowieka.
Przyczyny przebarwień
Przebarwienia na ciele i na twarzy mogą pojawiać się wskutek wielu procesów patologicznych, a także fizjologicznych. Najczęściej są konsekwencją:
- ospy wietrznej (gdy rozdrapujemy wysypkę zamiast zostawiać ją do samoistnego zagojenia);
- trądziku;
- bielactwa;
- albinizmu;
- stosowania leków, kosmetyków i ziół o działaniu fotouczulającym i fototoksycznym;
- zmian hormonalnych, np. stosowania leków antykoncepcyjnych;
- długiego stosowania maści z glikokortykoidami;
- liszajca zakaźnego;
- częstych reakcji alergicznych skóry;
- chorób wątroby (pojawiają się na ciele tzw. plamy wątrobowe);
- atopowego zapalenia skóry;
- łojotokowego zapalenia skóry.
I innych. Szczególnym czynnikiem ryzyka są właśnie przewlekłe schorzenia dermatologiczne. U niektórych osób można zaobserwować ciemniejsze plamy na ciele już od momentu urodzenia lub wczesnego dzieciństwa. Wiąże się to z miejscową, zbyt dużą produkcją melaniny, czego konsekwencją jest tworzenie się przebarwień lub plam soczewicowatych (małych okrągłych i płaskich plam o rożnych rozmiarach). Mechanizm powstawania tego zjawiska nie został do końca wyjaśniony, jednak takie nagromadzenie się pigmentu zwykle nie jest zjawiskiem niepokojącym i nie wiąże się z żadnymi objawami klinicznymi.
Specyficzną postacią przebarwień są także pieprzyki na ciele. Warto je regularnie obserwować, ponieważ mogą stanowić wczesną fazę nowotworu skóry, czyli czerniaka. Jeśli pieprzyki mają jednolity kolor, równe brzegi i nie wystają poza powierzchnię skóry, zwykle nie są groźne. Stanowią nagromadzenie się melaniny w skórze. Do dermatologa warto zgłosić się w przypadku pieprzyków i przebarwień o nierównych, postrzępionych brzegach, różnorodnym kolorze (zwłaszcza czarnym w środkowej części) oraz przy wycieku z nich krwi lub płynu. Szybki przyrost ich wielkości również jest niepokojący.
Sposoby na przebarwienia na ciele
Istnieje wiele domowych metod zmniejszających widoczność przebarwień. Jeśli przebarwienia są konsekwencją chorób przewlekłych, zawsze warto w pierwszej kolejności je wyleczyć lub ustabilizować. Następnie można próbować domowych metod, takich jak:
- maseczki z dodatkiem soku z cytryny, miodu, kurkumy, olejku z drzewa herbacianego lub innych związków o działaniu rozjaśniającym;
- peelingi enzymatyczne, np. z kwasem azelainowym;
- wcieranie w skórę żelu aloesowego;
- okłady ze świeżego ananasa;
- stosowanie kosmetyków zawierających witaminę C, hydrochinon, retinoidy czy silikony.
Do profesjonalnych metod usuwania przebarwień zaliczamy natomiast:
- laserowe usuwanie przebarwień;
- dermabrazję;
- krioterapię;
- peelingi chemiczne wykonywane w gabinecie kosmetologicznym.
Kosmetolog lub dermatolog może również polecić kosmetyki dedykowane usuwaniu przebarwień, w zależności od indywidualnych potrzeb skóry i przyczyn problemu.
Polecane produkty:
![]() |
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
![]() |
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Galas N., Leczenie przebarwień. Przegląd metod, Kosmetologia Estetyczna, 3/2015.
- Czerwonka W., Przebarwienia skóry, etiologia i leczenie za pomocą lasera, Kosmetologia Estetyczna, 2/2015.
- Lizak A., Załęska I., Matuła A., Morawiec M., Wasylewski M., Ocena skuteczności preparatów i zabiegów kosmetycznych u osób z przebarwieniami skóry twarzy, Kosmetologia Estetyczna, 3/2018.
- Kapuścińska A., Nowak I., Zastosowanie kwasów organicznych w terapii trądziku i przebarwień skóry, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 69/2015.