Tretynoina (inaczej: kwas retinowy) to związek zaliczany do grona retinoidów będących pochodną witaminy A. Wykorzystuje się ją głównie w dermatologii do leczenia różnych postaci trądziku, choć zastosowanie tego związku w ostatnim czasie rozszerzyło się również o onkologię. Decydując się na leczenie tretynoiną, zawsze należy przestrzegać zaleceń lekarza odnośnie do dawki i czasu trwania kuracji, ponieważ niezastosowanie się do nich może wywołać działania niepożądane.
Tretynoina – charakterystyka
Tretynoina to organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C20H28O2 oraz masie molowej 300,44 g/mol. Jest metabolitem retinolu, czyli pochodną witaminy A, która w ogromnym stopniu wpływa na wygląd i kondycję skóry, a także szereg innych parametrów organizmu. Działanie tego związku na przestrzeni lat zostało bardzo dobrze poznane. Udowodniono, że między innymi zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn E2, kolagenazy oraz łoju wskutek zahamowania wzrostu i czynności gruczołów łojowych. Dodatkowo pobudza prawidłową czynność mitotyczną skóry, zwiększa proliferację komórek naskórka i ułatwia złuszczanie jego zewnętrznych warstw w obrębie czopów łojowych, doprowadzając w ten sposób do ich opróżnienia. Dlatego też tretynoina znajduje szerokie zastosowanie w dermatologii.
Tretynoina – działanie na organizm
Tretynoina ma wielokierunkowe działanie w szczególności na skórę, ponieważ:
- przyspiesza odnowę komórek naskórka;
- reguluje proces rogowacenia skóry;
- zapobiega powstawaniu zaskórników;
- odblokowuje ujścia mieszków włosowych;
- ogranicza powstawanie mikrozaskórników;
- wpływa na procesy zapalne.
Efektem stosowania tego związku na skórę jest więc wyciszenie stanów zapalnych, odblokowanie ujść gruczołów łojowych, co przekłada się na zmniejszenie liczby zaskórników i wyprysków, a także miejscowa odbudowa nowego, zdrowego naskórka.
Warto jednak podkreślić, że tretynoina może wpływać także na inne układy i narządy organizmu. Wpływa na dojrzewanie komórek układu odpornościowego, reguluje różnicowanie niektórych populacji leukocytów, może wpływać na produkcję i funkcjonowanie komórek krwi, a w szczególnych warunkach może powodować wzrost liczby leukocytów. Tretynoina jest wykorzystywana w hematologii, ponieważ potrafi wymusić dojrzewanie nieprawidłowych komórek białaczkowych w ostrej białaczce promielocytowej. Tretynoina bierze też udział w regulacji rozwoju układu nerwowego.
Tretynoina – czy jest bezpieczna?
Choć wiele działań omawianego związku jest pozytywnych i pożądanych, długoterminowe, doustne przyjmowanie tretynoiny może wywoływać działania niepożądane. Przykładowe to:
- podniesienie aktywności enzymów wątrobowych, cholesterolu i trójglicerydów;
- zaburzenia funkcji wątroby;
- bóle kości, mięśni i stawów;
- zaburzenia przebudowy tkanki kostnej, w tym opóźnianie gojenia się złamań i wzrost ryzyka złamań;
- zaburzenia zakrzepowo-zatorowe;
- obrzęki.
Znacznie mniej skutków ubocznych ma miejscowe stosowanie tretynoiny. Jeśli jednak lek podaje się w określonych dawkach, po wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych i zgodnie z metodyką, przestrzegając zaleconego czasu trwania kuracji, jest to lek skuteczny i potencjalnie bezpieczny.
Tretynoina – wskazania i przeciwwskazania
Główne wskazania do stosowania tretynoiny miejscowo przedstawia się następująco:
- trądzik pospolity, szczególnie trądzik zaskórnikowy;
- trądzik grudkowo-zaskórnikowy;
- wspomaganie leczenia zmian potrądzikowych;
- trądzik skupiony;
- trądzik ropowiczy;
- trądzik bliznowaty.
Lek w formie doustnej znajduje zastosowanie przy ostrej białaczce promielocytowej. Z kolei przeciwwskazaniami do stosowania tretynoiny są:
- nadwrażliwość na tretynoinę lub składniki preparatu;
- ciąża – ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu;
- silnie podrażniona, uszkodzona lub objęta stanem zapalnym skóra;
- jednoczesne stosowanie substancji silnie drażniących, np. niektórych kwasów złuszczających;
- zaburzenia lipidowe i zaawansowane choroby wątroby przy stosowaniu leku doustnie.
Dlatego też przed rozpoczęciem leczenia specjalista przeprowadza z pacjentem wywiad dotyczący stanu zdrowia.
Polecane produkty:
|
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina zawiera wysokiej jakości naturalne witaminy i minerały. Jej skład to m.in. biotyna, kwas foliowy, beta-karoten, witamina D, witamina E oraz wiele innych witamin. To również źródło niezbędnych minerałów jak magnez, cynk, wapń, żelazo.. Zobacz więcej... |
|
Spirulina w proszku 100% naturalna
Spirulina w proszku wykorzystywana jest najczęściej do wykonywania odżywczych i oczyszczających maseczek wpływając m.in. na poprawę wyglądu skóry. Dostarcza niezbędne witaminy, minerały i inne składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- https://chpl.com.pl/data_files/Atrederm_0,025_20160606233500.pdf.
- Olszanecki R., Wołkow P., Jawień J., Farmakologia. Mechanizmy – leki. Tom 1, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2023.
















