Choroby autoimmunologiczne skóry to takie choroby, w przebiegu których objawy są wywołane nadmierną reakcją układu odpornościowego (immunologicznego). Przyczyny są nieznane, co znacząco utrudnia leczenie. W większości przypadków chorób przewlekłych dąży się jedynie pod okiem dermatologa do uzyskania jak najdłuższej remisji objawów. Mogą one powodować różnego rodzaju zmiany skórne, takie jak zaczerwienienie, świąd, łuszczenie czy przebarwienia, a ich nasilenie często zależy od indywidualnych czynników.
Choroby autoimmunologiczne skóry – przyczyny
Choroby autoimmunologiczne skóry to grupa schorzeń, w których układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne komórki skóry jako zagrożenie i zaczyna je atakować. Dokładna przyczyna takiej nieprawidłowej reakcji nie jest w pełni poznana, ale uważa się, że wynika z połączenia kilku czynników. Takimi czynnikami mogą być:
- infekcje wirusowe lub bakteryjne;
- przebyte urazy skóry, oparzenia, odmrożenia;
- zaburzenia regulacji układu odpornościowego, np. w przebiegu wrodzonych zaburzeń odporności lub AIDS;
- przyjmowanie niektórych leków jako ich działanie niepożądane (np. sterydów);
- ekspozycja na promieniowanie UV;
- zanieczyszczenia środowiska i palenie papierosów;
- silny, chroniczny stres;
- zaburzenia jelitowe związane z upośledzeniem flory bakteryjnej tej okolicy.
Trudno jest u danego pacjenta ustalić, co w jego przypadku mogło spowodować problem.
Choroby autoimmunologiczne skóry – objawy
Do grona najczęściej diagnozowanych chorób autoimmunologicznych skóry zaliczamy następujące:
- łuszczyca – zmiany skórne są czerwone, dobrze odgraniczone. Tworzą ogniska pokryte srebrzystą łuską, najczęściej na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i okolicy krzyżowej;
- bielactwo – odbarwione, mlecznobiałe plamy na skórze pojawiają się zazwyczaj na dłoniach, twarzy, wokół oczu i ust. Nie bolą, nie swędzą, są jedynie defektem estetycznym, ponieważ komórki odpornościowe atakują melanocyty (komórki barwnikowe). Także włosy w obrębie zmian skórnych mogą stawać się białe lub siwe;
- toczeń rumieniowaty skórny – postać tocznia układowego, w którym objawy dotyczą głównie skóry. Typowa jest zmiana na twarzy o kształcie motyla, nadwrażliwa na światło słoneczne;
- pęcherzyca zwykła – w jej przebiegu pojawiają się bolesne pęcherze i nadżerki na skórze oraz błonach śluzowych (np. w jamie ustnej).
Takich chorób jest jednak znacznie więcej. Do lekarza należy udać się zawsze wtedy, gdy zmiany skórne utrzymują się powyżej 2-3 tygodni i nie znikają, mają tendencję do nasilania się zamiast do słabnięcia, nie reagują na zmianę pielęgnacji i domowe metody leczenia, towarzyszą im inne niepokojące dolegliwości. Także wtedy, gdy wykonane badania kontrolne wyszły nieprawidłowo, a ich wykonanie pokrywa się z początkiem występowania zmian skórnych.
Choroby autoimmunologiczne skóry – leczenie
Nie ma metod przyczynowego leczenia chorób autoimmunologicznych skóry, ponieważ wciąż nie do końca wiadomo, skąd się biorą. Zazwyczaj wdraża się więc działania objawowe, skupiające się na uzyskaniu jak najdłuższego okresu bezobjawowej remisji. Przykładami stosowanych metod i preparatów są:
- miejscowe maści z glikokortykoidami lub lekami immunosupresyjnymi;
- miejscowe maści i kremy przeciwzapalne bez sterydów, jeśli objawy nie są mocno nasilone lub dotyczą twarzy (wówczas należy zachować ostrożność podczas stosowania sterydów);
- leki biologiczne u wybranych pacjentów;
- leki ogólnoustrojowe o charakterze przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, np. metotreksat;
- fototerapia zmian skórnych.
W każdym przypadku ważna jest właściwa pielęgnacja skóry, a więc stosowanie kosmetyków dobranych indywidualnie do jej potrzeb. Powinny być naturalne, łagodne, bez agresywnych, chemicznych dodatków. W pielęgnacji należy skupiać się na nawilżaniu i ochronie skóry (w większości przypadków dobrze sprawdzają się systematycznie stosowane emolienty) oraz na codziennym delikatnym jej oczyszczaniu. Stosowane peelingi powinny być kwasowe (chemiczne), ponieważ te mechaniczne mogą nasilać zmiany. W zaostrzeniach chorób autoimmunologicznych skóry i zawsze w bielactwie należy unikać opalania się.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Pituch-Noworolska A., Immunologiczne choroby skóry, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2021.
- Owczarczyk-Saczonek A., Placek W., Łuszczyca jako choroba autoimmunologiczna, Przegląd Dermatologiczny 2014, 101, 278-287.
