Hantawirus

Hantawirus to wirus RNA zaklasyfikowany do rodzaju Hantavirus należącego do rodziny Bunyaviridae. Hantawirusy wywołują choroby takie jak zespół sercowo-płucny oraz gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym. Obie choroby wymagają leczenia farmakologicznego i obserwacji, w szczególności zespół sercowo-płucny, który może doprowadzić nawet do śmierci. 

Hantawirus – sposób zakażenia

Wirusy wywołujące gorączki krwotoczne kwalifikowane są do rodziny Bunyaviridae, która zawiera blisko 350 gatunków kwalifikowanych w pięciu rodzajach:

• Bunyavirus;
• Hantavirus;
• Nairovirus;
• Phlebovirus;
• Tospovirus.

Zalicza się je do grona arbowirusów, czyli wirusów przenoszonych przez owady. Wyjątkiem jest rodzaj Hantavirus, przenoszący się bez uczestnictwa wektora, bezpośrednio z gospodarza (gryzonia) na chorego. Istnieje przy tym wiele gatunków wirusów tego typu. Dla przykładu naturalnym rezerwuarem dla wirusa serotypu Hantaan jest mysz polna, dla serotypu Seoul jest szczur wędrowny i szczur czarny, dla serotypu Dobrava – mysz leśna, natomiast dla serotypu Puumala, nornica ruda.

Do zarażenia się hantawirusami przeważnie dochodzi przez kontakt z odchodami, moczem lub śliną zakażonych gryzoni (np. myszy, szczurów, a także nietoperzy), np. poprzez:

• wdychanie kurzu zanieczyszczonego wirusem (np. podczas sprzątania starych pomieszczeń);
• kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami;
• rzadziej bezpośrednio przez ukąszenie gryzonia.

Zakażenie gospodarzy (gryzoni) przebiega bezobjawowo, natomiast zakażenie człowieka występuje przez przewód pokarmowy (zakażona żywność), przez układ oddechowy (inhalacja), ewentualnie przez przerwanie ciągłości skóry. Należy wiedzieć, że aerozol z wirusami Hanta w środowisku, w zależności od temperatury, wilgotności, promieniowania UV i innych czynników środowiskowych, może być zakaźny nawet kilka tygodni.

Hantawirus – choroby

Hantawirusy wywołują 2 podstawowe rodzaje chorób:

• gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym;
• hantawirusowy zespół sercowo-płucny.

Gorączka krwotoczna jest chorobą wieloukładową, w przebiegu której u ludzi można wyróżnić cztery stopnie ciężkości objawów klinicznych. Zależnie od tego u pacjenta zauważyć można między innymi następujące objawy:

• skaza krwotoczna w postaci podbiegnięcia krwią skóry i błon śluzowych;
• zaburzenie czynności nerek;
• objawy początkowe, czyli wysoka gorączka, silne bóle głowy, bóle mięśni i pleców, zmęczenie, nudności, wymioty, ból brzucha;
• bóle okolicy lędźwiowej pleców, czyli ból nerek;
• obrzęki.

Choroba ma raczej dobre rokowania, a ewentualne uszkodzenia nerek bywają odwracalne. Dlatego warto jak najszybciej wdrożyć odpowiednie leczenie, by uchronić się przed ewentualnymi powikłaniami.

W porównaniu do gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym, hantawirusowy zespół sercowo-płucny ma cięższy i bardziej gwałtowny przebieg. Odsetek zgonów wynosi około 30 do 50%. Obraz kliniczny występuje w 3 stadiach. Pierwsze stadium choroby to głównie objawy grypopodobne, dlatego bywają ignorowane. Drugie stadium choroby to stadium krążeniowo-oddechowe, w którym początkowo występuje kaszel, duszności i częstoskurcz, po czym u zakażonych pacjentów gwałtownie rozwija się ostry niekardiogenny obrzęk płuc, wywołany wyciekiem z naczyń włosowatych i niedociśnienie tętnicze (hipotensja). W zaawansowanych przypadkach rozwija się kwasica mleczanowa, hemokoncentracja i wstrząs kardiogenny, który jest główną przyczyną zgonów wśród chorych.

Hantawirus – profilaktyka

W profilaktyce zakażeń hantawirusami kluczowe znaczenie ma unikanie kontaktu z gryzoniami oraz ich odchodami. Szczególną ostrożność należy zachować podczas sprzątania piwnic, strychów, garaży, altan czy domków letniskowych, zwłaszcza takich, które przez dłuższy czas pozostawały zamknięte. Nie zaleca się zamiatania suchych odchodów gryzoni, ponieważ może to prowadzić do unoszenia się zakaźnego aerozolu. Znacznie bezpieczniejsze jest stosowanie rękawic ochronnych, maseczek oraz środków dezynfekujących. Ważne pozostaje również odpowiednie przechowywanie żywności oraz zabezpieczanie domów i pomieszczeń gospodarczych przed obecnością myszy i szczurów. W kontekście ogólnego wsparcia organizmu w okresach zwiększonego ryzyka infekcji istotne znaczenie ma również prawidłowo zbilansowana dieta oraz ewentualna suplementacja. Preparaty zawierające witaminy (szczególnie witaminę C i witaminę D), cynk oraz naturalne antyoksydanty mogą wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Warto także zwrócić uwagę na składniki pochodzenia roślinnego, takie jak Chlorella czy Spirulina, które są źródłem cennych mikroelementów i mogą stanowić uzupełnienie codziennej diety.

Hantawirus – leczenie

Złotym standardem diagnostycznym jest wykrywanie przeciwciał IgG i IgM za pomocą testów serologicznych takich jak testy immunoenzymatyczne (ELISA). Z kolei test RT-PCR jest metodą, która umożliwia wykrycie wirusowego RNA we krwi, skrzepie lub tkankach uzyskanych w ciągu pierwszych 10 dni choroby. Jeśli zakażenie zostanie potwierdzone, wdraża się farmakoterapię.

Jeśli jest ona konieczna, stosuje się Ribavirin, lecz skuteczność zależy od rodzaju wirusa i momentu rozpoczęcia terapii. Zawsze wdraża się leczenie objawowe, polegające na wzmacnianiu odporności, zwalczaniu gorączki, poprawie samopoczucia oraz odpoczynku i regeneracji. Przy zespole sercowo-płucnym pacjent wymaga hospitalizacji, a leki i elektrolity podawane są przez kroplówkę dożylnie, jednocześnie monitoruje się jego podstawowe parametry życiowe. Warto podkreślić, że nie ma powszechnie dostępnej szczepionki przeciw hantawirusom. Najważniejsza pozostaje profilaktyka i unikanie kontaktu z odchodami gryzoni.

	Olej z czarnego kminku Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej...
	Czarnuszka siewna Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Nowakowska A., Nowakowski M., Żaczek A., Gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym (HFRS), rodzime zachorowania w Polsce, Problemy Nauk Biologicznych, 3/2024.
2. Majda-Stanisławska E., Krzemiński Z., Choroby wywołane przez hantawirusy, Przegląd Epidemiologiczny, 3/1998.
3. Bentkowski W., Sułowicz W., Konsekwencje nefrologiczne zakażeń Hantawirusami, Nefrol. Dial. Pol., 21/2017.