Rogowacenie przymieszkowe (inaczej: rogowacenie okołomieszkowe) to bardzo częsta dolegliwość dermatologiczna, odnosząca się do stanu zapalnego toczącego się w ujściach mieszków włosowych. Rozwija się on wskutek gromadzenia keratyny i martwych komórek naskórka w mieszkach włosowych, co prowadzi do charakterystycznych zmian skórnych. Diagnostyką i leczeniem problemu zajmują się lekarze dermatolodzy, choć istnieje szereg skutecznych domowych sposobów mogących poprawić kondycję skóry.
Rogowacenie przymieszkowe – przyczyny
Rogowacenie przymieszkowe jest zaburzeniem spowodowanym nieprawidłowym rogowaceniem nabłonka mieszków włosowych. Szacuje się, że dotyka 50-80% dzieci i młodzieży oraz około 40% dorosłych. Tak naprawdę podłoże schorzenia wciąż nie zostało w pełni wyjaśnione. Kluczowym zjawiskiem obserwowanym przez lekarzy są czopy rogowe powstające w ujściach mieszków włosowych. Istnieją różne teorie na temat ich powstawania, między innymi takie jak:
- nieprawidłowa keratynizacja nabłonka mieszków włosowych;
- zaburzenie w obrębie łodygi włosów lub lejka mieszka włosowego, nie zaś keratynocytów (skręcone włosy powodują pęknięcie mieszków włosowych i wtórnie zaburzenia keratynizacji);
- brak gruczołów łojowych – w miejscu występowania zmian skórnych typowych dla rogowacenia przymieszkowego widać wzmożoną przepuszczalność bariery naskórkowej w warstwie rogowej w obrębie mieszków włosowych oraz zwiększoną podstawową przeznaskórkową utratę wody, przy prawidłowym pH powierzchni skóry.
Czynnikami ryzyka nasilającymi i wywołującymi rogowacenie przymieszkowe są zwłaszcza:
- predyspozycje genetyczne (problem często występuje rodzinnie);
- silny stres;
- atopia;
- nadmierna suchość skóry.
Zobacz również: Czym jest pH skóry?
Rogowacenie przymieszkowe – objawy
W przebiegu rogowacenia przymieszkowego powstają niewielkie, milimetrowe grudki okołomieszkowe. Zmiany mogą przypominać gęsią skórkę, a w badaniu palpacyjnym skóra sprawia wrażenie szorstkiej, przypominającej tarkę. Niekiedy jednocześnie pojawia się rumień o różnym natężeniu, choć nie jest on typowy dla każdego przypadku rogowacenia. Jeśli występuje, ma tendencję do nasilania się pod wpływem ciepła czy promieniowania słonecznego. Najczęstszą lokalizacją wykwitów u dzieci są powierzchnie wyprostne proksymalnych części kończyn, szczególnie górna i boczna powierzchnia ramion. Dodatkowo zmiany mogą pojawiać się w obrębie kończyn dolnych, pośladków, tułowia oraz (częściej u małych dzieci) na policzkach.
Warto wspomnieć, że rogowacenie przymieszkowe może przyjmować różną postać. Wyróżnia się np.:
- rogowacenie mieszkowe zanikowe;
- rogowacenie mieszkowe czerwone;
- rogowacenie mieszkowe (inaczej: erytromelanoza).
Dla przykładu rogowacenie przymieszkowe zanikowe charakteryzują nieprawidłowości rogowacenia okołomieszkowego, które wtórnie prowadzą do stopniowej atrofii mieszków włosowych i następczego łysienia. Natomiast erytromelanoza przebiega z obustronną hiperpigmentacją, grudkami okołomieszkowymi oraz rumieniem okolicy policzków i skroni, z możliwym zajęciem okolicy podżuchwowej i przedusznej. Nie obserwuje się przy tym bliznowacenia i zaników skórnych.
Zobacz również: Rogowacenie słoneczne.
Diagnostyka rogowacenia przymieszkowego
Rozpoznanie rogowacenia przymieszkowego stawia się na podłożu wywiadu i obserwacji zmian skórnych. Zwykle nie jest konieczne wykonanie bardziej szczegółowych badań. Można uzupełnić diagnostykę o badanie dermatoskopowe, które uwidoczni hiperkeratozę okołomieszkową, poszerzone ujścia mieszków włosowych, hiperpigmentację i rumień okołomieszkowy.
Rogowacenie przymieszkowe – leczenie
Leczenie rogowacenia obejmuje prawidłową, codzienną pielęgnację skóry, zwłaszcza z wykorzystaniem emolientów. Nawilżanie powinno być najważniejszym elementem tej pielęgnacji. Dodatkowo pacjent powinien zmienić nawyki, np. wybierając krótkie, chłodne prysznice zamiast dłuższych i gorących kąpieli, co nasila objawy. Dodatkowo w leczeniu miejscowym można zastosować preparaty keratolityczne (złuszczające). Spośród środków złuszczających stosuje się głównie kwas mlekowy i kwas salicylowy. W leczeniu miejscowym stosować można retinoidy, które mają działanie keratolityczne i przeciwzapalne, ale nie należy stosować ich u dzieci poniżej 12. roku życia.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Purzycka-Bohdan D., Szczerkowska-Dobosz A., Nowicki R., Rogowacenie mieszkowe zanikowe twarzy o późnym początku – opis przypadku, Przegl Dermatol 2013, 100, 260-264.
- Rudnicka L., Olszewska M., Rakowska A., Sar-Pomian M., Współczesna Dermatologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2022.
