Hipotrofia płodu to inaczej wewnątrzmaciczne zahamowanie rozwoju płodu. Stanowi sytuację, gdy dziecko waży mniej niż przewidują normy dla danego tygodnia i trymestru ciąży. Problem może dotyczyć nawet do 10% wszystkich nienarodzonych dzieci, wiążąc się z większym ryzykiem poronienia, przedwczesnego porodu czy wad wrodzonych. Przekłada się również na problemy zdrowotne w dorosłym życiu.
Hipotrofia płodu – przyczyny
Hipotrofia płodu stanowi konsekwencję zaburzeń hemostazy jednostki płodowo-łożyskowej oraz niewydolności łożyska. Przyczyny są dość złożone i wieloczynnikowe, dlatego mechanizmy i czynniki ryzyka klasyfikuje się jako matczyne, płodowe, łożyskowe i środowiskowe. Głównymi czynnikami ryzyka hipotrofii płodu są:
- wiek kobiety ciężarnej powyżej 40. roku życia;
- niska masa ciała kobiety ciężarnej;
- częste palenie papierosów w ciąży;
- przyjmowanie używek, zwłaszcza kokainy;
- codzienne, zbyt intensywne ćwiczenia fizyczne;
- wcześniejsze poronienia;
- przewlekłe nadciśnienie tętnicze lub nadciśnienie ciążowe kobiety ciężarnej;
- stan przedrzucawkowy;
- cukrzyca;
- upośledzenie czynności nerek;
- zespół antyfosfolipidowy.
Zobacz również: Rzucawka.
Drugorzędnymi czynnikami ryzyka są:
- odstęp między kolejnymi ciążami mniejszy niż 6 miesięcy;
- odstęp między kolejnymi ciążami większy niż 30 miesięcy;
- niski poziom spożycia owoców przed ciążą oraz w jej trakcie;
- nierództwo;
- BMI poniżej 20.
Hipotrofia płodu może wynikać również z odklejenia się łożyska, wad genetycznych dziecka, nieprawidłowego przyczepu pępowiny bądź zaburzeń wrodzonych dziecka.
Co to jest hipotrofia płodu?
Wielkość dziecka można sprawdzić na każdym profilaktycznym badaniu u ginekologa, odbywającym się regularnie przez cały okres trwania ciąży. Amerykańska Akademia Pediatrii zasugerowała sprawdzanie u noworodków stosunku wieku do masy ciała. Zgodnie z zaleceniami noworodki o masie mieszczącej się między 10. a 90. centylem ocenianym dla wieku ciążowego uznaje się jako dzieci prawidłowo rozwinięte względem wieku ciążowego. Natomiast w przypadku noworodków o masie poniżej 10. centyla stworzono kategorię „zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego“.
Konsekwencje hipotrofii płodu
Do najczęściej występujących problemów noworodków hipotroficznych zalicza się:
- niedotlenienie okołoporodowe, bardzo często współistniejące z nadciśnieniem płucnym;
- zaburzoną glikemię;
- hipotermię;
- hipokalcemię;
- zaburzenia hematologiczne;
- zwiększoną podatność na infekcje;
- martwicze zapalenie jelit.
Istnieje wiele badań wskazujących na realne powiązanie hipotrofii płodu z rozwojem chorób autoimmunologicznych w wieku dorosłym. Takie osoby są bardziej podatne na cukrzycę typu II, chorobę wieńcową czy nadciśnienie tętnicze. Wykazują również tendencję do nadwagi i otyłości, co przekłada się na pogorszenie ogólnego stanu zdrowia. W literaturze pojawiają się doniesienia o związku hipotrofii płodu z astmą oskrzelową, atopowym zapaleniem skóry oraz anoreksją psychiczną w wieku młodzieńczym i dorosłym.
Hipotrofia płodu – leczenie
Nie ma skutecznych sposobów na przyspieszanie wzrostu i rozwoju płodu. Znając czynniki ryzyka można zapobiegać hipotrofii, zdrowo się odżywiając i dbając o siebie przez cały okres trwania ciąży, a najlepiej jeszcze na etapie jej planowania. W przypadku zdiagnozowania hipotrofii należy stale monitorować pacjentkę i płód, regularnie wykonując badania KTG oraz USG dopplerowskie. Nierzadko pacjentka kierowana jest do szpitala o III stopniu referencyjności. Gdy dziecko urodzi się przedwcześnie musi zostać objęte profesjonalną opieką szpitalną.
Hipotrofia płodu – co jeść?
Przy hipotrofii płodu szczególne znaczenie ma oszczędzający styl życia oraz właściwa dieta. Dziecko musi otrzymać zwiększoną dawkę witamin, minerałów i innych składników odżywczych niezbędnych do rozwoju. Dieta powinna być utrzymana na niskim lub umiarkowanym poziomie glikemicznym. Konieczna jest całkowita rezygnacja z alkoholu i papierosów (co jednak dotyczy wszystkich kobiet ciężarnych, nie tylko przy hipotrofii płodu). Wraz z dietą lub dobranymi przez lekarza suplementami diety należy dostarczać przede wszystkim:
- witaminę C – źródła: acerola, natka pietruszki, brokuły, kalafior, papryka, truskawki, kiszonki, Chlorella;
- żelazo – źródła: mięso, orzechy i ziarna, nasiona, produkty zbożowe, Spirulina;
- kwas foliowy – źródła: Spirulina, Chlorella, fasola, natka pietruszki, sałata, ciecierzyca, szpinak, jajka, jarmuż;
- magnez – źródła: orzechy, banany, czekolada gorzka, ziemniaki, nasiona roślin strączkowych;
- wapń – źródła: fasola, soja, płatki owsiane, zarodki pszenicy, niektóre ryby, orzechy i nasiona;
- NNKT – źródła: tłuste ryby, orzechy i nasiona, wszelkie oleje, np. olej z czarnuszki.
Należy spożywać produkty jak najmniej przetworzone. Warzywa i owoce powinny stanowić podstawę codziennej diety, jednak nie należy zapominać o źródłach pełnowartościowego białka niezbędnego do wzrostu dziecka. Uzupełnieniem diety powinny być fermentowane produkty mleczne (kefir, maślanka, naturalne jogurty).
Polecane produkty:
![]() |
Spirulina w tabletkach 100% naturalna
Spirulina zawiera wysokiej jakości naturalne witaminy i minerały. Jej skład to m.in. biotyna, kwas foliowy, beta-karoten, witamina D, witamina E oraz wiele innych witamin. To również źródło niezbędnych minerałów jak magnez, cynk, wapń, żelazo.. Zobacz więcej... |
![]() |
Spirulina w proszku 100% naturalna
Spirulina w proszku wykorzystywana jest najczęściej do wykonywania odżywczych i oczyszczających maseczek wpływając m.in. na poprawę wyglądu skóry. Dostarcza niezbędne witaminy, minerały i inne składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Korpysz A., Szalecki M., Hipotrofia wewnątrzmaciczna w aspekcie zaburzeń hormonalnych, Standardy Medyczne. Pediatria, 13/2016.
- Radoń-Pokracka M., Huras H., Jach R., Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu – diagnostyka i postępowanie, Przegląd Lekarski, 7/2015.
- Radoń-Pokracka M., Huras H., Wewnątrzmaciczne zahamowanie wzrastania płodu — schemat diagnostyczny i postępowanie, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 3/2016.