Zioła fotouczulające to takie rośliny, które mogą sprawić, że skóra stanie się bardziej wrażliwa na promieniowanie słoneczne, zwłaszcza na promieniowanie UVA. Po kontakcie z takim promieniowaniem lub po ich spożyciu, w zależności od rośliny i sposobu użycia, może dojść do reakcji skórnej. Warto więc czytać składy stosowanych kosmetyków lub zwracać uwagę, jakie napary ziołowe się pije, zwłaszcza w upalne, letnie dni.
Zioła fotouczulające – jak działają?
Niektóre rośliny, zarówno dziko rosnące, jak i uprawne (w tym również wprowadzane do uprawy w celach ozdobnych), zawierają w swoim składzie tzw. substancje światłouczulające, które mogą wywoływać odczyny fototoksyczne i fotoalergiczne. Zmiany skórne pojawiają się po spożyciu tych roślin lub po naniesieniu na skórę kosmetyków z ich dodatkiem. Zwłaszcza jeśli niedługo po tym wyjdziemy na słońce, a więc na skórę padać będzie promieniowanie UV. Jak jednak do tego dochodzi?
Mówiąc w uproszczeniu, niektóre związki chemiczne znajdujące się w roślinach fotouczulających same w sobie nie uszkadzają skóry w istotnym stopniu, ale po pochłonięciu energii światła stają się reaktywne i zaczynają uszkadzać komórki. To właśnie podstawa fototoksyczności.
Zobacz również: Reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne.
Zioła fotouczulające – przykłady roślin
Do grona najczęściej stosowanych ziół o działaniu fotouczulającym i fototoksycznym zaliczyć możemy przede wszystkim:
- dziurawiec zwyczajny – surowcem leczniczym są kwitnące pędy, które zbiera się w początkowym okresie kwitnienia. Roślina wykorzystywana jest przeważnie w terapii nerwic i depresji, w leczeniu ran i stanów zapalnych, a także jako środek żółciopędny i żółciotwórczy;
- barszcz Sosnowskiego – jest to roślina silnie parząca ze względu na obecność w częściach nadziemnych furanokumaryny, która znajduje się we włoskach pokrywających liście i łodygi. Rośliny się nie spożywa i nie stosuje jako kosmetyk. Jednak po ekspozycji słonecznej po kontakcie z rośliną na skórze pojawiają się duże pęcherze z wydzieliną surowiczą i objawy ciężkiego oparzenia;
- aminek większy – surowcem leczniczym są dojrzałe owocostany, wykorzystywane głównie w leczeniu bielactwa nabytego. W składzie rośliny znajduje się zwłaszcza psoralen, który jest związkiem silnie uczulającym na światło i dość toksycznym. Dlatego leki należy stosować rozsądnie, pod kontrolą lekarza prowadzącego;
- ruta zwyczajna – zawiera związki, które w kontakcie ze skórą i po ekspozycji na słońce mogą wywołać zaczerwienienie, pęcherze i przebarwienia. W lecznictwie alternatywnym ruta wykorzystywana jest jako środek rozkurczowy, przeciwzapalny, antyoksydacyjny oraz wspierający trawienie;
- arcydzięgiel – zarówno on, jak i inne rośliny z rodziny selerowatych, zawierają w swoim składzie furanokumaryny, które mogą wywoływać reakcje uczulające po ekspozycji skóry na promieniowanie słoneczne.
Takich roślin jest jednak znacznie więcej.
Zobacz również: Fotonadwrażliwość.
Zioła fotouczulające – jak je stosować?
Jeśli już pojawia się konieczność użycia ziół fotouczulających, należy zawsze bezwzględnie stosować się do zaleceń dotyczących dawki tego produktu i czasu trwania kuracji. Niektóre zioła można przyjmować tylko kilkanaście dni, po czym należy wykonać dłuższą przerwę. Przy innych zwiększenie dawki może skutkować wystąpieniem działań niepożądanych o charakterze zatrucia.
Jeśli chodzi o ekspozycję skóry na promieniowanie słoneczne, w trakcie trwania kuracji ziołami fotouczulającymi należy bezwzględnie unikać opalania się i korzystania z solarium. Przeciwwskazane są też prace fizyczne na zewnątrz na silnym słońcu. Dlatego większość osób decyduje się na stosowanie tych roślin jesienią i zimą, gdy promieniowanie słoneczne jest najmniej intensywne. Jeśli musimy wyjść na większe słońce, warto jak najbardziej zasłonić ciało przewiewną odzieżą i zastosować krem z filtrem SPF na odsłonięte partie skóry.
Polecane produkty:
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Neumann-Podczaska A., Kropińska S., Trzmiel T., Pawlaczyk M. Stosowanie leków fototoksycznych i fotoalergicznych a fotoprotekcja u osób starszych, Farmacja Współczesna, 10/2017.
- Muzykiewicz A., Nowak A., Klimowicz A., Florkowska K., Fotoalergeny i związki fototoksyczne pochodzenia roślinnego. Zagrożenia i korzyści terapeutyczne, Problemy Nauk Biologicznych, 2/2017.
