Paznokcie u rąk

3 lutego, 2026
10:19

Aktualizacja: 2 lutego 2026

Paznokcie u rąk są wytworem naskórka, składającym się z dachówkowato ułożonych komórek, wypełnionych keratyną, podstawowym budulcem blaszki paznokciowej. Budowa paznokci u rąk i u nóg jest do siebie zbliżona, podobnie jak rekomendowana pielęgnacja czy ewentualne schorzenia. Diagnostyką i leczeniem problemów paznokci zajmuje się lekarz dermatolog (w przypadku paznokci u rąk) lub podolog (w przypadku paznokci u nóg).

Paznokcie u rąk – budowa

Paznokcie rosną średnio około 3-4 mm na miesiąc, a w przypadku paznokci u rąk nawet szybciej. Szybkość przyrostu płytek paznokciowych zależy w dużej mierze od trybu życia, wieku i diety danej osoby oraz pory roku. Paznokcie same w sobie nie mają koloru, są przezroczyste, a barwę bladoróżową zawdzięczają mieszczącej się pod blaszką paznokcia siatce naczyń krwionośnych. W budowie paznokci u rąk wyszczególnić można następujące elementy:

płytka paznokciowa (trzon) – obejmuje część od korzenia do wolnego brzegu, nie ma naczyń krwionośnych ani nerwów i spoczywa na łożysku;
korzeń – stanowi miejsce wzrostu paznokcia, a lokalizuje się pod naskórkiem. Rozpoczyna się od macierzy;
brzeg wolny paznokcia – stanowi część płytki paznokciowej wystającej ponad opuszkę palca, ma kolor biały bądź szarawy.

Są to zdecydowanie 3 podstawowe elementy. Poza nimi w obrębie paznokci u rąk występują również:

łożysko – leży poniżej płytki paznokciowej, wykazuje bardzo dobre unaczynienie oraz unerwienie. Częścią łożyska silnie unaczynioną i unerwioną jest macierz (matrix). To najważniejszy i najwrażliwszy element paznokcia, ponieważ jego uszkodzenie powoduje widoczne zahamowanie wzrostu całego paznokcia;
obłączek (lanula) – stanowi przejście pomiędzy macierzą a płytką paznokciową. Jest słabiej ukrwiony, miękki, bardzo wrażliwy i często lekko wzniesiony nad pozostałą część blaszki paznokciowej;
obrąbek naskórkowy – stanowi niewidoczną część tylnego wału paznokciowego i rozchodzi się pod skórą paznokcia. Można powiedzieć, że jest naturalnym fałdem naskórka. Dla zachowania dobrej kondycji i zdrowia paznokcia, powinien być równy, dobrze przylegać i mocno obramowywać obłączek paznokcia.

Warto podkreślić, że liczą się też tak zwane struktury przylegające, którymi są skórki, hyponychium i eponychium.

Kształt paznokci u rąk

Kształty płytki paznokciowej u człowieka jest mocno zróżnicowany. W trakcie stylizacji paznokci (manikiuru) powinno się dopasować paznokieć do kształtu palca oraz opuszki, pamiętając, że jego głównym zadaniem jest ochrona tego obszaru. Efekt estetyczny jest dopiero drugorzędowy. Bagatelizowanie dopasowania kształtu paznokcia do palca oraz obcinanie eponychium mogą skutkować poważnymi i długotrwałymi konsekwencjami zdrowotnymi.

Uważa się że najzdrowszym i najtrwalszym kształtem paznokcia jest owal, ponieważ naśladuje naturalny łuk opuszka palca, co minimalizuje ryzyko zahaczania, rozdwajania i łamania się płytki. Zaokrąglone krawędzie sprawiają, że paznokcie stają się odporniejsze na uszkodzenia mechaniczne. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku kwadratowego kształtu paznokcia, szczególnie w wersji krótkiej lub „miękkiego kwadratu” (lekko zaokrąglone rogi). Brzegów i rogów paznokcia nie powinno się obcinać zbyt mocno i zbyt mocno ich zaokrąglać.

Zobacz również: Dlaczego łamią się paznokcie?

Schorzenia paznokci u rąk

Najczęściej występujące choroby paznokci u rąk to:

oddzielanie się płytki paznokcia;
dermatozy przebiegające ze zmianami na paznokciach, np. łuszczyca, łysienie plackowate czy pęcherzyca;
leuconychia – bielactwo paznokci;
onychorrhexis – cechuje się występowaniem na powierzchni płytek podłużnych wyżłobień, często współistnieje rozszczepienie i kruchość płytek paznokciowych;
pincer nails – paznokcie samoistnie zawijają się w rurkę, co powoduje uwięzienie części łożyska paznokciowego i ostatecznie wywołuje znaczną bolesność;
grzybica płytek paznokciowych;
zakażenie zieloną bakterią.

Wszystkie te patologie wymagają pilnej konsultacji dermatologicznej, ponieważ w wielu przypadkach konieczne jest zastosowanie starannie dobranych leków, na przykład przeciwgrzybiczych lub antybiotyków.

Polecane produkty:

	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku wykorzystywana jest najczęściej do wykonywania odżywczych i oczyszczających maseczek wpływając m.in. na poprawę wyglądu skóry. Dostarcza niezbędne witaminy, minerały i inne składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.. Zobacz więcej...
	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina zawiera wysokiej jakości naturalne witaminy i minerały. Jej skład to m.in. biotyna, kwas foliowy, beta-karoten, witamina D, witamina E oraz wiele innych witamin. To również źródło niezbędnych minerałów jak magnez, cynk, wapń, żelazo.. Zobacz więcej...