Pokrzywka naczyniowa (inaczej: pokrzywkowe zapalenie naczyń) to choroba, w której dochodzi do zapalenia drobnych naczyń krwionośnych w obrębie skóry. Zmiany wyglądają podobnie do zwykłej pokrzywki, ale mają kilka ważnych różnic, jeśli chodzi o całościowy obraz kliniczny. Problem zawsze warto skonsultować z lekarzem dermatologiem lub lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej, który (w razie potrzeby) skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.
Pokrzywka naczyniowa – czym jest?
Pokrzywka naczyniowa to rodzaj zapalenia małych naczyń krwionośnych w skórze. Zmiany z wyglądu przypominają zwykłą pokrzywkę, ale zachowują się inaczej. Najbardziej typowe cechy są następujące:
- pojedyncze zmiany utrzymują się w tym samym miejscu dłużej niż 24 godziny – przy zwykłej pokrzywce znikają zazwyczaj w ciągu pierwszych 24 godzin od jej pojawienia się;
- klasyczna pokrzywka najczęściej wyłącznie swędzi, podczas gdy pokrzywka naczyniowa częściej piecze, boli lub jest tkliwa;
- po ustąpieniu pokrzywki naczyniowej mogą pozostawać na skórze siniakowate, lekko fioletowe lub brązowawe przebarwienia.
Niekiedy z pokrzywką naczyniową pojawiają się również objawy ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, bóle stawów, bóle brzucha lub inne. Ma to związek z toczącym się stanem zapalnym w obrębie ścian naczyń krwionośnych, który z kolei wraz z krwią może rozprzestrzeniać się po organizmie.
Pokrzywka naczyniowa – przyczyny
Zdarza się, że przyczyny pokrzywki naczyniowej nie są znane. Udowodniono jednak, że niekiedy wiąże się jej występowanie m.in. z chorobami autoimmunologicznymi, infekcjami lub stosowaniem niektórych leków. W części przypadków występuje obniżenie poziomu dopełniacza we krwi, co można sprawdzić na podstawie badań krwi. Zwraca się szczególną uwagę na zakażenia przewlekłe, wśród których ważną rolę wydaje się odgrywać H. pylori. Produkty spożywcze rzadko stanowią przyczynę pokrzywki naczyniowej, częściej powodują zaostrzenie jej przebiegu.
Pewne jest, że podstawowym mechanizmem powstawania pokrzywki jest uwalnianie różnych mediatorów z komórek tucznych. W ostrej pokrzywce obserwuje się reakcję nadwrażliwości zależną od immunoglobuliny E (IgE). Wnikający do organizmu antygen wiąże się ze swoistymi przeciwciałami na komórkach tucznych i bazofilach, powodując uwolnienie wielu mediatorów, przede wszystkim histaminy. Konsekwencją jest powstanie obrzęku wskutek zwiększonej przepuszczalności i rumienia, wtórnego do rozszerzenia naczyń.
Diagnostyka pokrzywki naczyniowej
Rozpoznanie pokrzywki naczyniowej często wymaga biopsji skóry, ponieważ dopiero badanie mikroskopowe może potwierdzić zapalenie naczyń. Rozpoznanie powinno być potwierdzone biopsją świeżej zmiany skórnej, najlepiej w ciągu pierwszych 24 godzin jej trwania. W badaniu histopatologicznym poszukuje się cech leukocytoklastycznego zapalenie drobnych naczyń krwionośnych, Lekarz może też zlecić dodatkowo badania krwi, m.in. poziom składowych dopełniacza i ocenę funkcji nerek.
Pokrzywka naczyniowa – leczenie
Podstawą leczenia pokrzywki każdego rodzaju jest znalezienie czynnika wywołującego i odstawienie go. Niestety często bywa to niemożliwe. Wówczas z pomocą przychodzi farmakoterapia. Leczeniem pierwszego rzutu jest stosowanie leków przeciwhistaminowych drugiej generacji. Podkreśla się jednak, że tylko 60% chorych na pokrzywkę naczyniową odpowiada pozytywnie na takie leczenie, natomiast dla pozostałych 40% należy szukać innych rozwiązań. Są nimi na przykład leki przeciwzapalne, które częściowo stabilizują komórki uwalniające mediatory reakcji pokrzywkowej. Ostatecznością są glikokortykosteroidy, zaś cyklosporyna powinna być stosowana u pacjentów, gdy objawy choroby utrzymują się pomimo stosowania dużych dawek.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Tyczyńska K., Krajewski P., Pokrzywka – jak diagnozować i leczyć w praktyce lekarza POZ?, Lekarz POZ, 2/2023.
- Panaszek B., Leczenie pokrzywki przewlekłej i obrzęku naczynioruchowego – co jeszcze oprócz leków przeciwhistaminowych?, Forum Medycyny Rodzinnej, 6/2009.
