Retinal vs. retinol – czym są oba związki, gdzie występują i jak wpływają na organizm i urodę człowieka? Warto wiedzieć, że oba znajdują zastosowanie przede wszystkim w kosmetologii i dermatologii. Choć ich działanie nieco się różni, stosuje się je zamiennie w zależności od aktualnych potrzeb i rodzaju skóry.
Retinal – charakterystyka
Retinoidy to grupa związków wykazujących aktywność charakterystyczną dla witaminy A. W ich składzie znajdują się między innymi retinal i retinol. Retinal jest organicznym związkiem chemicznym z grupy aldehydów, a fizjologicznie wchodzi w skład rodopsyny, czyli światłoczułego barwnika znajdującego się w ludzkim oku. Choć znajduje się naturalnie w organizmie człowieka i odpowiada za prawidłowe widzenie, jest też wykorzystywany w przemyśle kosmetologicznym.
Retinol – charakterystyka
Retinol to organiczny związek chemiczny zaliczany do grona karotenoidów, czyli również pochodnych witaminy A. Tworzy się fizjologicznie w wątrobie z beta-karotenu (prowitaminy A). Wykazuje sporą wrażliwość na światło. W siatkówce oka utlenia się do aldehydu, czyli retinalu, który bierze udział w procesie widzenia. W pożywieniu znajduje się w pewnych ilościach w marchewkach, dyniach, żółtkach jaj i innych produktach o pomarańczowym, czerwonym lub żółtym zabarwieniu. Podobnie jak retinal, tak i retinol jest wykorzystywany w kosmetologii.
Retinal vs. retinol – podobieństwa i różnice
Retinal i retinol to dwie formy witaminy A (retinoidów), ale różnią się siłą działania, szybkością efektów i potencjałem podrażnień skóry. Retinol, będący podstawową formą witaminy A, musi być dostarczany do organizmu z pożywieniem w postaci nieaktywnych prowitamin:
- beta-karotenu;
- estrów retinylu.
Źródłem pierwszej z nich są przede wszystkim warzywa (np. marchew, szpinak, sałata, brokuły, dynia), owoce (np. melony, pomarańcze) i żółtka jaj. Z kolei estry retinylu (palmitynian, propionian, octan) znajdują się w mleku, serach, rybach, mięsie i wątrobie. Beta-karoten metabolizowany jest w jelicie cienkim przy uczestnictwie monooksygenaz, w konsekwencji czego tworzy się retinal.
Obydwa związki wykazują niemal takie same działanie, a więc:
- opóźniają procesy starzenia się skóry, redukują widoczność zmarszczek, poprawiają jędrność skóry;
- działają antyoksydacyjnie, czyli przeciwutleniająco;
- wyrównują koloryt skóry, zmniejszają przebarwienia;
- przyspieszają odbudowę naskórka, a więc i regenerację skóry;
- zwalczają trądzik, zmniejszają wiele różnych objawów schorzeń dermatologicznych, jednak zwłaszcza tych o charakterze wyprysków.
Jakie są zatem różnice między tymi związkami, skoro ich działanie jest zbliżone? Otóż retinal działa szybciej i mocniej, ponieważ w jego przypadku wymagany jest jeden etap do aktywnej formy, natomiast retinol działa wolniej, potrzebuje dwóch etapów konwersji. Dla porównania, retinal daje rezultaty zazwyczaj już po 4-8 tygodniach, natomiast retinol po około 8-12 tygodniach lub później. Jeśli jednak mamy bardzo wrażliwą skórę, najlepiej rozpocząć pielęgnację od stosowania retinolu, by zaobserwować, jak skóra zareaguje na tę grupę związków. Jeśli wszystko będzie w porządku przez kilka tygodni stosowania, można sięgnąć po mocniejszy retinal.
Zobacz również: Najlepsze kremy z retinolem.
Retinal i retinol – czy są bezpieczne?
Z uwagi na swoją aktywność w jądrze komórkowym retinoidy wykazują liczne działania niepożądane. Najpoważniejszym z nich jest potencjał teratogenny wynikający bezpośrednio z wpływu na procesy podziału i różnicowania komórek. Doustne, a nawet miejscowo stosowane retinoidy są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Użycie zewnętrzne retinoidów często prowadzi do przejściowego nasilenia objawów choroby dermatologicznej, co jest naturalnym zjawiskiem, objawy zmniejszą się dopiero po pewnym czasie.
Działania niepożądane w większości przypadków zależą od dawkowania i na ogół ustępują po obniżeniu tej dawki lub odstawieniu preparatu. Niepożądane działania miejscowych retinoidów dotyczą przede wszystkim skóry i błon śluzowych w miejscu aplikacji. Mogą pojawić się:
- podrażnienie skóry;
- suchość skóry;
- nadmierne złuszczanie naskórka;
- rumień;
- uczucie pieczenia skóry;
- świąd skóry.
Retinol i retinal są więc związkami bezpiecznymi, jeśli są stosowane po wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych, mają niższe stężenia w kosmetykach lub suplementach diety, a jeśli są to leki, dawki dobierane są indywidualnie do potrzeb. Bezpieczeństwo zapewnia ich odpowiednie stosowanie, np. aplikacja na noc, by unikać ekspozycji skóry na promieniowanie słoneczne bezpośrednio po nałożeniu kosmetyków z retinolem lub retinalem.
Polecane produkty:
|
Krem kolagenowy - intensywne nawilżenie i wygładzenie skóry
Zaawansowana formuła z kolagenem i elastyną wspiera nawilżenie, elastyczność i regenerację skóry. Krem szybko się wchłania, pozostawiając skórę gładką, miękką i pełną naturalnego blasku. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Czarnota A., Retinoidy. Mechanizm działania, właściwości oraz zakres stosowania w dermatologii i kosmetologii, Kosmetologia Estetyczna, 4/2018.
- Marona H., Gunia A., Pękala E., Retinoidy – rola w farmakoterapii w aspekcie komórkowego mechanizmu działania, Farm Pol, 2010, 66(3): 187-192.
