Kwas AHA (alfa-hydroksykwasy) to grupa związków chemicznych szeroko wykorzystywanych w nowoczesnej kosmetologii i dermatologii estetycznej. Nie jest to pojedyncza substancja, lecz zbiór kwasów o podobnej budowie i właściwościach, takich jak m.in. kwas glikolowy, kwas mlekowy czy kwas migdałowy. Ich głównym działaniem jest kontrolowane złuszczanie warstwy rogowej naskórka, co prowadzi do poprawy wyglądu skóry, wyrównania jej kolorytu oraz wspomagania procesów odnowy komórkowej. Kwasy AHA mogą być pozyskiwane zarówno ze źródeł naturalnych (np. z owoców, mleka czy trzciny cukrowej), jak i syntetycznie, przy zachowaniu identycznych właściwości chemicznych i biologicznych. Dzięki swojej skuteczności znajdują zastosowanie w pielęgnacji różnych rodzajów skóry, szczególnie w przypadku cery z przebarwieniami, oznakami starzenia, nierówną strukturą czy skłonnością do zaskórników. Właściwie dobrane i stosowane w odpowiednim stężeniu stanowią jeden z podstawowych elementów świadomej, ukierunkowanej pielęgnacji skóry. Często stanowią pierwszy krok do widocznej poprawy kondycji skóry bez konieczności sięgania po bardziej inwazyjne metody.

Kwas AHA – charakterystyka
Większość kwasów owocowych to kwasy AHA (alfa-hydroksykwasy). Są to związki organiczne głównie pochodzenia roślinnego, z czego najczęściej stosowane są: kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas migdałowy i kwas cytrynowy. Alfa-hydroksykwasy występują powszechnie w przyrodzie, ale z reguły otrzymuje się je metodami chemicznymi. Najważniejszym spośród nich w całej branży kosmetologicznej jest kwas glikolowy, naturalnie występujący w soku trzciny cukrowej.
Kwas AHA – działanie kosmetyczne
Działanie poszczególnych kwasów AHA może się różnić. Dlatego ich dobór powinien być zawsze dostosowany do rodzaju skóry oraz oczekiwanych efektów terapeutycznych. Do najczęściej stosowanych alfa-hydroksykwasów należą:
- kwas glikolowy – jeden z najintensywniej działających kwasów AHA, stosowany w stężeniu 20-70%. Wykazuje silne właściwości złuszczające, wspomaga redukcję przebarwień (w tym melasmy i przebarwień pozapalnych), a także stymuluje syntezę kolagenu i poprawia strukturę skóry;
- kwas mlekowy – działa łagodniej niż kwas glikolowy, dzięki czemu jest lepiej tolerowany przez skóry wrażliwe. W stężeniu 5-20% rozluźnia połączenia między korneocytami, prowadząc do kontrolowanego złuszczania naskórka. Dodatkowo wykazuje właściwości nawilżające, wspierając naturalny czynnik nawilżający (NMF);
- kwas cytrynowy – wykazuje działanie rozjaśniające oraz antyoksydacyjne, dzięki czemu wspiera wyrównanie kolorytu skóry. Często stosowany jest również jako regulator pH w preparatach kosmetycznych;
- kwas jabłkowy – w niższych stężeniach działa nawilżająco i rozjaśniająco, natomiast w wyższych wykazuje właściwości złuszczające oraz zmiękczające warstwę rogową naskórka;
- kwas winowy – stosowany głównie jako składnik regulujący pH oraz wspomagający działanie innych kwasów AHA. Wykazuje również delikatne właściwości złuszczające;
- kwas migdałowy – charakteryzuje się większą cząsteczką, co przekłada się na wolniejsze przenikanie przez naskórek i mniejsze ryzyko podrażnień. Jest szczególnie polecany dla cery wrażliwej, cery naczyniowej oraz cery trądzikowej, ponieważ działa przeciwbakteryjnie, delikatnie złuszczająco i reguluje sebum.
Decydując się na stosowanie kwasów AHA, należy bezwzględnie pamiętać o odpowiedniej ochronie przeciwsłonecznej. Substancje te zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie UV, szczególnie bezpośrednio po zabiegach złuszczających. W tym okresie przeciwwskazane jest opalanie się oraz korzystanie z solarium, a codzienna pielęgnacja powinna uwzględniać stosowanie preparatów z wysokim filtrem SPF, które chronią skórę przed uszkodzeniami i powstawaniem przebarwień.
Zobacz również: Plamy soczewicowate.
Kwas AHA – dla kogo?
Z zabiegów z użyciem kwasu AHA może skorzystać posiadacz każdego rodzaju skóry, co czyni go niezwykle uniwersalnym środkiem kosmetycznym. Sprawdzi się zarówno w pielęgnacji cery suchej, łuszczącej się i problematycznej, jak i tłustej, mieszanej, naczyniowej. Największe rezultaty zauważy się jednak przy przebarwieniach, utracie jędrności skóry oraz jej przesuszaniu się.
Stosując kwasy AHA, należy pamiętać, że wysokie dawki mogą powodować podrażnienia i zaczerwienienia skóry. Dlatego zwłaszcza przy wrażliwej cerze i problemach dermatologicznych, takie zabiegi najlepiej wykonywać pod okiem kosmetologa. Przy pierwszych zabiegach nie powinno się też łączyć kosmetyków z kwasami AHA z retinolem.
Alfa-hydroksykwasy w medycynie
Zarówno alfa-hydroksykwasy, jak i ich kompleksy, oprócz zastosowania w kosmetyce są szeroko stosowane w medycynie. Dla przykładu kwas winowy stosowany jest jako terapeutyk w chorobach trawiennych, kwas migdałowy jako środek przeciwbakteryjny w zwalczaniu infekcji dróg moczowych, a jego kompleksy mają zastosowanie na przykład w kontroli poziomu glukozy i tłuszczów w surowicy u chorych na cukrzycę. Ponadto związki kompleksowe AHA z jonami biometali powszechnie wykorzystuje się w suplementacji, gdzie na przykład cytryniany magnezu czy cynku podawane są doustnie.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kaniewska A., Sperkowska B., Hydroksykwasy organiczne w fitokosmetykach rewitalizujących, Herbalism nr 1(3)/2017.
- Jastrząb R., Zabiszak M., Nowak M., Kwasy owocowe (α-hydroksykwasy) i ich związki kompleksowe, 2014.

















