Medycyna regeneracyjna to innowacyjna dziedzina medycyny, której celem jest naprawa, odbudowa lub zastąpienie uszkodzonych komórek, tkanek i narządów. Łączy osiągnięcia biologii komórki, inżynierii tkankowej, biomateriałów i terapii genowych, aby przywrócić funkcję uszkodzonych struktur organizmu. Przykładem metody z jej zakresu jest choćby ostrzykiwanie tkanek osoczem bogatopłytkowym.
Medycyna regeneracyjna – na czym polega?
Komórki macierzyste dają początek wszystkim tkankom ludzkiego organizmu, a wspólną ich cechą jest zdolność do samoodnawiania. W ich podziale występuje pewna hierarchia. Udowodniono, że najwcześniejszą komórką macierzystą jest komórka totipotencjalna, czyli taka, która ma zdolność do różnicowania w kierunku wszystkich tkanek zarodka i łożyska. Każdy człowiek powstaje właśnie z takiej najwcześniejszej komórki macierzystej, a jest nią zapłodniona komórka jajowa. Podczas rozwoju daje ona początek komórkom pluripotencjalnym, czyli takim, które tworzą wszystkie tkanki zarodka. Komórki macierzyste ukierunkowane tkankowo pozostają w organizmie przez całe życie, pomagając odtwarzać tkanki i narządy. Przykładem ciężkiej pracy komórek macierzystych jest nabłonek jelitowy, który wymienia się w całości co 48-72 godziny. Z kolei naskórek znajdujący się na powierzchni skóry całkowicie regeneruje się co dwa tygodnie.
Znajomość obecności i działania komórek macierzystych (i nie tylko) wykorzystuje właśnie medycyna regeneracyjna. Polega ona na pobudzaniu organizmu do naprawy uszkodzonych tkanek lub zastępowaniu ich nowymi w celu przywrócenia ich prawidłowej funkcji. Zamiast jedynie łagodzić objawy choroby, jej celem jest odbudowa tego, co zostało uszkodzone. Działa przyczynowo, tam gdzie dotychczasowe metody medycyny zawiodły.
Medycyna regeneracyjna – metody
W medycynie regeneracyjnej najczęściej wykorzystuje się następujące metody:
- komórki macierzyste – mogą różnicować się w różne typy komórek lub wydzielać substancje wspierające procesy naprawcze. Przeważnie pobiera się je z ciała pacjenta, z innego miejsca niż to, w które mają zostać wszczepione. Przy zaawansowanych chorobach ogólnoustrojowych mogą jednak pochodzić od zdrowego dawcy zgodnego tkankowo;
- osocze bogatopłytkowe (PRP) – przygotowywane z krwi pacjenta, zawiera płytki krwi uwalniające czynniki wzrostu, które mogą wspomagać gojenie tkanek;
- inżynieria tkankowa – tworzenie biomateriałów i rusztowań, na których mogą rozwijać się nowe komórki;
- terapia genowa – w wybranych przypadkach wykonuje się modyfikację materiału genetycznego komórek, aby poprawić ich funkcję lub umożliwić leczenie określonych chorób. Nie jest to jednak możliwe w każdym przypadku.
Za pomocą metod medycyny regeneracyjnej można leczyć uszkodzenia chrząstki stawowej, ścięgien i więzadeł, wspomagać gojenie trudno gojących się ran, leczyć niektóre schorzenia rogówki oka, a nawet wykonywać przeszczepy komórek krwiotwórczych (szpiku), które są od lat standardową metodą leczenia wielu chorób krwi.
Medycyna regeneracyjna – czy jest bezpieczna?
Medycynę regeneracyjną z reguły uznaje się za bezpieczną. Terapie o ugruntowanej skuteczności, takie jak przeszczepy komórek krwiotwórczych (szpiku), są wykonywane od wielu lat i ich korzyści oraz ryzyko są dobrze poznane. PRP (osocze bogatopłytkowe) jest z kolei uznawane za bezpieczne, ponieważ przygotowuje się je z własnej krwi pacjenta. Mogą jednak wystąpić przejściowy ból i obrzęk, które samoistnie ustępują po krótkim czasie. Jednak niektóre terapie z wykorzystaniem komórek macierzystych oraz terapie genowe są nadal eksperymentalne. Ich bezpieczeństwo i skuteczność nie zostały potwierdzone dla wielu schorzeń, mimo że bywają oferowane komercyjnie. Wszystko więc zależy od tego, na jaki konkretnie rodzaj terapii decyduje się pacjent, jak ma to miejsce we wszystkich rodzajach leczenia, nie tylko w przypadku medycyny regeneracyjnej.
Polecane produkty:
|
Spirulina + Żelazo
Spirulina to naturalna alga, która uzupełnia niedobory ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu witamin, minerałów i innych składników odżywczych. Uzupełniona została w organicznie wiązane, naturalne żelazo. Dzięki takiemu połączeniu ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Kamieniarz K., Nawrot R., Grajek K., Goździcka-Józeflak A., Biotechnologia w medycynie regeneracyjnej i reprodukcyjnej, Biotechnologia, 2/2006.
- Ratajczak M., Medycyna regeneracyjna – rzeczywistość i science-fiction, Medyk Białostocki, 105/2012.
