Cukrzyca

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Koenzym Q10

Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych cechujących się hiperglikemią. Ta z kolei jest konsekwencją defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Najczęściej można się spotkać z pojęciem: cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2 oraz cukrzyca ciężarnych.

Cukrzyca

Cukrzyca typu 1

Przyczyną cukrzycy typu 1 jest zniszczenie komórek B trzustki, co prowadzi do bezwzględnego niedoboru insuliny. Na ogół jest uwarunkowana genetycznie – najsilniejszy związek istnieje przy IDDM, połączonym z antygenami ludzkich leukocytów (HLA) w głównym układzie zgodności tkankowej (MHC) na chromosomie 6. Jeżeli istnieje predyspozycja genetyczna, to po zadziałaniu czynnika wyzwalającego (np. wirusów, bakterii czy czynników pokarmowych) rozwija się reakcja autoimmunologiczna i dochodzi do zapalenia wysp trzustkowych.

Objawy

Typowymi objawami pacjentów z cukrzycą typu 1 są:

  • cechy odwodnienia – suchość skóry, spadek jej elastyczności;
  • utrata masy ciała;
  • zanik tkanki podskórnej;
  • wielomocz;
  • wzmożone pragnienie.

Rozwój obrazu klinicznego zależy od tempa utraty komórek B. Gwałtowne wyczerpanie się rezerw wydzielniczych u dzieci i młodzieży stanowi przyczynę nagłego początku choroby, której pierwszymi dostrzeżonymi objawami bywają kwasica i śpiączka. W przypadku choroby rozpoznanej u osób dorosłych, pomimo występowania wszystkich typowych objawów, przebieg nie jest tak dynamiczny, a objawy narastają wolno, czasem nawet przez kilka miesięcy. Choroba nie rozpoczyna się z reguły śpiączką kwasiczą, choć wyraźnie pojawiają się objawy kwasicy ketonowej.

Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 rozwija się od dominującej insulinooporności ze względnym niedoborem insuliny do dominującego defektu jej wydzielania. Jej wystąpienie również w pewnym stopniu wiąże się z predyspozycjami genetycznymi, jednak za główne przyczyny uznaje się:

  • otyłość, zwłaszcza brzuszną;
  • małą aktywność fizyczną;
  • upośledzoną tolerancję glukozy.

Zwiększone wydzielanie insuliny, zwłaszcza w warunkach genetycznej skłonności do jego upośledzenia, szybciej doprowadza u osób otyłych do wyczerpania rezerw komórek B i załamania metabolizmu glukozy.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Objawy

Ponad 50% przypadków cukrzycy typu 2 przebiega bezobjawowo, co utrudnia jej rozpoznanie w początkowym etapie rozwoju. W okresie rozwoju zmniejszona wrażliwość na insulinę jest kompensowana coraz intensywniejszym jej wydzielaniem przez komórki B. Następnie pojawiają się:

  • napady głodu, wzmożone pragnienie;
  • częstomocz;
  • przewlekłe zmęczenie, apatia;
  • bóle głowy;
  • skurcze nóg;
  • wolne gojenie się ran i częste infekcje.

Cukrzyca typu 2 bardzo często prowadzi do poważnych konsekwencji w odniesieniu do wszystkich układów organizmu. W grupie docelowej znajdują się oczy, układ nerwowy, skóra czy układ sercowo-naczyniowy. Nierzadko pojawia się stopa cukrzycowa, retinopatia czy udar mózgu.

Cukrzyca ciężarnych

Patogeneza cukrzycy ciężarnych jest złożona. Obejmuje upośledzenie funkcjonowania i wydzielania insuliny. W czasie ciąży dochodzi do fizjologicznego nasilania zjawiska insulinooporności, spowodowanego wzrostem stężenia hormonów ciążowych — estrogenów, progesteronu i laktogenu łożyskowego. W efekcie u większości kobiet wzrost zapotrzebowania na insulinę jest kompensowany zwiększoną jej produkcją, co znajduje odzwierciedlenie w wyższym nawet o połowę stężeniu insuliny we krwi pod koniec ciąży. Dodatkowymi czynnikami nasilającymi cukrzycę ciężarnych są: mała aktywność fizyczna, wiek powyżej 30. roku życia, nadciśnienie tętnicze czy nadmiar tkanki tłuszczowej.

Objawy

Cukrzyca ciążowa w większości przypadków nie ma żadnych specyficznych objawów. Kobiety nie odczuwają jej obecności, muszą jednak szczególnie na siebie uważać. Właśnie dlatego tak duży nacisk stawia się na częste badania diagnostyczne w okresie ciąży. Może pojawić się wzmożone pragnienie i częstomocz, jednak na ogół błędnie uznawane są za fizjologiczne objawy ciąży i bagatelizowane. Na szczęście, współcześnie każda kobieta ciężarna co najmniej 2 razy w trakcie ciąży jest poddawana badaniom stężenia glukozy.

Zobacz również:

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy zależy od jej rodzaju i przebiegu. Na ogół jednak można z łatwością określić jego najważniejsze składowe:

  • odpowiednia dieta o niskim indeksie glikemicznym;
  • umiarkowana ale regularna aktywność fizyczna;
  • leczenie farmakologiczne (szczególnie ostrożnie w przypadku cukrzycy ciężarnych);
  • edukacja.

Postępowanie zachowawcze ma równorzędne znaczenie jak farmakoterapia. Polega na wdrażaniu prozdrowotnego stylu życia, co jest niezbędne w każdym typie cukrzycy i musi towarzyszyć leczeniu farmakologicznemu, a w początkowym okresie cukrzycy typu 2 bywa stosowane bez leków.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Cypryk K., Cukrzyca ciążowa – rozpoznawanie i leczenie, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 2/2016.
  2. Myśliwiec M., Cukrzyca u dzieci – etiopatogeneza, diagnostyka i terapia, Forum Medycyny Rodzinnej, 2/2007.
  3. Zdrojewicz Z., Bugaj B., Cabała K., Pypno D., Waracki M., Nowoczesne kierunki leczenia cukrzycy, Diabetologia Kliniczna, 5/2014.
  4. Łagoda K., Kobus G., Bachórzewska-Gajewska H., Wpływ cukrzycy ciążowej na rozwój płodu i noworodka, Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii, 4/2008.
  5. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów

Najpopularniejsze w Zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.