Kwas dokozaheksaenowy (DHA)

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Koenzym Q10

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) to długołańcuchowy i wielonienasycony kwas tłuszczowy z rodziny Omega-3. Wpływa na właściwości fizykochemiczne błon komórkowych, reguluje ekspresję genów i uczestniczy w syntezie wielu substancji biologicznie czynnych. Jest również kluczowy na etapie ciąży do prawidłowego rozwoju płodu. Jego obecność w codziennej diecie powinna być jednym z najważniejszych czynników dbania o zdrowie i prewencji wielu chorób.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA)

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – charakterystyka

Kwas DHA powstaje z kwasu α-linolenowego (ALA, należy do rodziny kwasów tłuszczowych Omega-3), a jednym ze związków pośrednich jest kwas eikozapentaenowy (EPA, również należy do rodziny kwasów tłuszczowych Omega-3). Występuje powszechnie w błonach komórkowych całego organizmu, stanowiąc wręcz główny element budulcowy błon komórkowych neuronów kory mózgowej w ośrodkowym układzie nerwowym (do 50% całej frakcji błonowych fosfolipidów).

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – źródła

Kwas α-linolenowy (ALA) w największych ilościach znajdziemy w niektórych olejach roślinnych, zwłaszcza oleju lnianym. Warto dodawać je do podstawowych dań (np. z grochem i kapustą, bigosów, kremowych zup, sałatek, koktajli), ponieważ kwas ALA jest niezbędny do produkcji kwasu DHA. W organizmie musi się więc znajdować jego odpowiednia ilość.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Natomiast długołańcuchowe pochodne kwasu ALA, a więc przede wszystkim kwas dokozaheksaenowy, występuje głównie w tłustych rybach żyjących w zimnych wodach morskich i oceanicznych. Ciekawostką jest, że ryby z zimnych mórz północnych zawierają więcej EPA, z południowych zaś więcej DHA. Zgodnie z zaleceniami specjalistów powinno się spożywać 2-3 porcje ryb w tygodniu. Co ciekawe, wszystkie kwasy tłuszczowe z rodziny Omega-3 (a również i Omega-6), znajdują się w niektórych mikroalgach, np. Spirulinie czy Chlorelli. Ich suplementacja okazuje się być korzystna nie tylko pod tym względem – zawierają również wiele antyoksydantów, błonnika pokarmowego, witamin, minerałów, białka i innych cennych związków.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) – funkcje

Najważniejsze funkcje omawianego kwasu prezentują się następująco:

  • działanie przeciwzapalne i immunomodulujące;
  • tworzenie błon synaptycznych i fotoreceptorów siatkówki oka;
  • regulacja procesów neurogenezy i synaptogenezy;
  • kluczowa rola w rozwoju mózgu i siatkówki oka, ponieważ tam gromadzą się duże ilości DHA;
  • prewencja chorób cywilizacyjnych, takich jak nowotwory, miażdżyca, depresja, schorzenia dermatologiczne i neurodegeneracyjne.

U osób starszych obserwuje się znaczny spadek ilości DHA w ustroju, co wiąże się ze spadkiem aktywności enzymu niezbędnego do naturalnej syntezy tego kwasu tłuszczowego. Dodatkowo osoby starsze zmagają się ze spadkiem apetytu, ich dieta nie jest więc tak urozmaicona jak w przypadku osób młodszych. Wszystko to sprawia, że wraz z wiekiem coraz częściej zauważa się zaburzenia pracy układu nerwowego – drżenia mięśniowe, problemy z koncentracją i pamięcią i wiele innych. Dodatkowa suplementacja jest szczególnie ważna u seniorów oraz kobiet ciężarnych.

Kwas dokozaheksaenowy (DHA) w ciąży

Zarówno łożysko, jak i sam płód syntetyzują bardzo małe ilości długołańcuchowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym DHA. Zapotrzebowanie nienarodzonego jeszcze dziecka jest jednak ogromne – cały układ nerwowy potrzebuje NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe) aby się rozwinąć w sposób prawidłowy. Zapotrzebowanie na te kwasy jest zaspokajane dzięki ich transportowi z krwiobiegu matki, dlatego niezwykle ważna jest zdrowa i zbilansowana dieta w ciąży w połączeniu z suplementacją. Dodatkowa suplementacja rekomendowana przez specjalistów i lekarzy prezentuje się następująco:

  • 1000 mg DHA – jeśli miejsce ma ryzyko poród przedwczesny;
  • 600 mg DHA – jeśli dieta przyszłej matki nie zawiera ryb i owoców morza;
  • 200 mg DHA – jeśli dieta przyszłej matki jest bogata w naturalne źródła kwasu dokozaheksaenowego.

DHA w okresie ciąży reguluje rozwój mózgu i całego układu nerwowego u płodu, jak również wspiera kształtowanie się wzroku. Niedobór DHA prowadzi do zmniejszenia wielkości neuronów, zwiększenia ryzyka wad ośrodkowego układu nerwowego i upośledzeń umysłowych, a także zwiększa częstotliwość występowania autyzmu u takich dzieci. Przeprowadzono badania, które wykazały, że regularna suplementacja Omega-3 w ciąży aż o 42% zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu przed ukończeniem 34. tygodnia ciąży.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Łacheta D., Olejarz W., Włodarczyk M., Nowicka G. Wpływ kwasu dokozaheksaenowego (DHA) i eikozapentaenowego (EPA) na regulację funkcji komórek śródbłonka naczyniowego, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 73/2019.
  2. Mirowski A., Jachnis A., Kwas dokozaheksaenowy – składnik odżywczy o kluczowym znaczeniu w okresie ciąży. Część I. Niedobór kwasu dokozaheksaenowego, Życie Weterynaryjne, 91/2016.
  3. Bałasińska B., Jank M., Kulasek G. Właściwości i rola wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w utrzymaniu zdrowia ludzi i zwierząt, Życie Weterynaryjne, 9/2010.
  4. Materac E., Marczyński Z., Bodek K., Rola kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6 w organizmie człowieka, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, 2/2013.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów

Najpopularniejsze w Zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *