Badanie mikrobiologiczne nie jest jedną, odgórnie ustaloną procedurą, którą wykonuje się w jednej jednostce chorobowej. To szereg metod ukierunkowanych na identyfikację obecności i rodzaju drobnoustrojów chorobotwórczych, zarówno w organizmie pacjenta, jak i w lekach czy produktach oraz na powierzchni narzędzi i przedmiotów. Procedura odbywa się w warunkach laboratoryjnych.
Badanie mikrobiologiczne – na czym polega?
Badanie mikrobiologiczne polega na ustaleniu obecności patogenów chorobotwórczych w różnych tkankach, narządach, na powierzchni różnorodnych przedmiotów i narzędzi. Cała procedura obejmuje pobranie materiału do badania, a więc:
- wydzielin organizmu człowieka (łez, potu, śluzu, śliny i innych);
- krwi, kału lub moczu;
- płynów ustrojowych pochodzących z płuc lub innych narządów wewnętrznych;
- zeskrobin z narzędzi medycznych;
- próbki produktów leczniczych, suplementów diety lub produktów spożywczych.
Pobraną próbkę odpowiednio się zabezpiecza i opisuje, a następnie przesyła do laboratorium medycznego, gdzie jest poddawana badaniom. Najczęściej takimi badaniami laboratoryjnymi są:
- posiew (hodowla drobnoustrojów);
- mikroskopia;
- testy PCR (wykrywanie DNA/RNA patogenów);
- antybiogram (sprawdzenie rodzaju bakterii oraz ich wrażliwości na leki).
Badania mikrobiologiczne to jednak także:
- badania fizykochemiczne i mikrobiologiczne produktów leczniczych zawierających antybiotyki i/lub fluorochinolony;
- badanie produktów leczniczych, substancji farmaceutycznych i wyrobów medycznych w zakresie jałowości i czystości mikrobiologicznej;
- oznaczanie aktywności przeciwdrobnoustrojowej produktów leczniczych, w tym antyseptyków oraz produktów pochodzenia naturalnego;
- badanie produktów leczniczych, wyrobów medycznych, żywności, wody i kosmetyków pod kątem jałowości lub poziomu i rodzaju zanieczyszczeń mikrobiologicznych;
- oznaczanie skuteczności działania środków dezynfekcyjnych i antyseptycznych metodami znormalizowanymi.
A także wiele innych procedur wykorzystywanych nie tylko w medycynie, ale i różnych dziedzinach przemysłu.
Badania mikrobiologiczne w szpitalu
Na oddziałach ratunkowych lub na oddziałach szpitalnych badania mikrobiologiczne są wykonywane w przypadku podejrzenia ciężkiego zakażenia, ze względu na konieczność szybkiego podania antybiotyku. Wówczas materiał do badania mikrobiologicznego należy pobrać niezwłocznie, już w trakcie pobytu w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. W przypadku pacjentów dorosłych wskazaniem do niezwłocznego pobrania posiewów krwi są między innymi następujące sytuacje:
- podejrzenie zakażenia i stwierdzenie jednej z następujących sytuacji: temperatura ciała powyżej 39,5 stopni Celsjusza, założony cewnik naczyniowy centralny, podejrzenie bakteryjnego zapalenia wsierdzia;
- podejrzenie zakażenia i stwierdzenie co najmniej 2 z następujących objawów i/lub parametrów: temperatura ciała 38,4-39,4 stopnia Celsjusza, wiek pacjenta powyżej 65 lat, dreszcze, wymioty, spadki ciśnienia tętniczego krwi, liczba leukocytów powyżej 18 000/µl, odsetek granulocytów powyżej 80%, liczba płytek krwi poniżej 15 000/µl, kreatynina powyżej 2 mg/dl.
To personel medyczny decyduje o tym, czy u danego pacjenta zostaną wykonane badania mikrobiologiczne. Wskazań jest oczywiście znacznie więcej, dlatego każdy przypadek oceniany jest indywidualnie.
Po co robi się badania mikrobiologiczne?
Badania mikrobiologiczne w medycynie pozwalają na identyfikację patogenu chorobotwórczego, bakterii, grzyba, wirusa. Określają one też ilość i rodzaj zakażenia. Ustalenie konkretnego patogenu pozwala na dokładne i skuteczne dobranie odpowiedniego antybiotyku lub leku, potwierdzają źródło zakażenia, jak również pozwala na kontrolę efektywności leczenia.
Badanie mikrobiologiczne – wskazania
Podstawowe wskazania do badań mikrobiologicznych to:
- infekcje miejscowe – ropnie, zakażone rany pooperacyjne;
- nawracające infekcje – częste anginy, zakażenia dróg moczowych, infekcje grzybicze;
- gorączka o niejasnej przyczynie;
- podejrzenie sepsy;
- wszelkie zakażenia i infekcje: przewlekłe, o niejasnym podłożu, nawracające, z nietypowymi objawami, nieustępujące pomimo wdrożenia sugerowanego leczenia;
- chęć świadomego i skutecznego doboru farmakoterapii;
- podejrzenie infekcji bakteryjnych opornych na antybiotyki.
Badania można wykonać u każdego pacjenta, bez względu na wiek, płeć czy ogólny stan zdrowia. Nie ma do niego przeciwwskazań zdrowotnych.
Polecane produkty:
|
BIO Acerola - naturalna witamina C
Bio Acerola to 100% naturalna witamina C, pozyskiwana z owoców wiśni Acerola. Rosną one na ekologicznej uprawie, gdzie zachowane są najwyższe standardy jakościowe. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- https://www.nil.gov.pl/app/uploads/2021/08/Badania-mikrobiologiczne.pdf.
- Hryniewicz W., Ozorowski T., Pawlik K., Stefaniuk E., Wskazania do wykonywania badań mikrobiologicznych u pacjentów hospitalizowanych, Warszawa 2015.
