Postbiotyki

Postbiotyki to preparaty zawierające nieożywione mikroorganizmy i/lub ich składniki, które (zgodnie z aktualnymi definicjami naukowymi) wykazują korzystny wpływ na organizm człowieka. Stanowią one naturalne produkty końcowe aktywności bakterii, takie jak fragmenty ich ścian komórkowych, enzymy, metabolity czy krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. W odróżnieniu od probiotyków, które są żywymi drobnoustrojami, postbiotyki nie wykazują zdolności do namnażania się. Przekłada się to na ich większą stabilność, bezpieczeństwo stosowania oraz przewidywalność działania.

W kontekście kosmetologii i dermatologii postbiotyki zyskują coraz większe znaczenie jako składniki wspierające równowagę mikrobiomu skóry. Ich działanie obejmuje m.in. wzmacnianie bariery hydrolipidowej, łagodzenie stanów zapalnych oraz wspieranie procesów regeneracyjnych. Dzięki temu znajdują zastosowanie w pielęgnacji skóry wrażliwej, skóry problematycznej, a także narażonej na działanie czynników zewnętrznych. Rosnące zainteresowanie postbiotykami wynika nie tylko z ich skuteczności, ale również z wysokiego profilu bezpieczeństwa. To czyni je obiecującym elementem nowoczesnej, świadomej pielęgnacji skóry.

Co to są postbiotyki?

Postbiotyki to pojęcie odnoszące się do szerokiej gamy bioaktywnych cząsteczek i związków, w tym nieżyjących już komórek drobnoustrojów, ich składników komórkowych, metabolitów i innych produktów pochodzących od drobnoustrojów, które pozytywnie wpływają na zdrowie. Niezwykle istotnym elementem postbiotyków są więc obumarłe, a dokładniej celowo zinaktywowane komórki mikroorganizmów zawierające fizjologicznie aktywne składniki, takie jak:

• fragmenty ściany komórkowej;
• fimbrie;
• pile;
• wici;
• lektyny;
• enzymy.

Postbiotyki ze względu na swoje wyjątkowe właściwości fizyczne, chemiczne i funkcjonalne, dzieli się na różne typy, w tym inaktywowane i martwe probiotyki, peptydoglikany, kwasy teichojowe, egzopolisacharydy, supernatanty pozbawione komórek, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, bakteriocyny, enzymy i witaminy. W większości przypadków postbiotyki identyfikuje się jako metabolity szczepów probiotycznych, takich jak: Bifidobacterium breve, B. lactis, B. infantis, Bacteroides fragilis, Lactobacillus, a także Escherichia coli i Faecalibacterium prausnitzii.

Postbiotyki – przykłady

Podsumowując, postbiotykami mogą być:

• wszystkie niskocząsteczkowe rozpuszczalne związki lub czynniki wydzielane przez żywe komórki drobnoustrojów lub uwolnione z nich po ich lizie lub inaktywacji;
• metabolity wytwarzane przez mikroorganizmy, które wywierają skutki biologiczne na gospodarzy;
• związki uwalniane przez mikroorganizmy ze składników żywności lub komórek drobnoustrojów, w tym z nieżywych komórek.

Przykładowymi postbiotykami są więc między innymi:

• SCFA;
• witaminy;
• niższe kwasy organiczne;
• aminokwasy aromatyczne;
• metabolity fenolowe;
• enzymy;
• bakteriocyny i inne peptydy;
• składniki ściany komórkowej drobnoustrojów, takie jak kwasy teichojowe, neuropeptydy pochodzące z peptydoglikanów i polisacharydów, białka powierzchniowe komórek oraz inne cząsteczki sygnałowe.

Postbiotyków jest wiele i są szeroko rozpowszechnione. Znajdują się powszechnie wokół nas, w ogólnodostępnej żywności, są jednak dodawane także do probiotyków i suplementów diety innego rodzaju. W organizmie człowieka głównym źródłem postbiotyków jest mikrobiota jelitowa zasiedlająca przewód pokarmowy.

Postbiotyki – działanie prozdrowotne

Postbiotyki tworzą pierwszą linię obrony, która bezpośrednio chroni organizm przed patogenami. Wykazują działanie immunomodulacyjne oraz są pomocne w utrzymaniu dobrej kondycji jelit. Suplementacja nimi może być korzystna w leczeniu wielu zaburzeń żołądkowo-jelitowych, w tym wzdęć i biegunek. Może ponadto łagodzić objawy związane z zespołem jelita drażliwego, takie jak ból i wzdęcia brzucha, zmniejszać dyskomfort w jamie brzusznej związany z zakażaniem bakteriami Helicobacter pylori, wspomagać leczenie wrzodziejącego zapalenia jelit.

Ostatnie badania potwierdzają, że postbiotyki dodatkowo intensyfikują metabolizm, wspomagając walkę z nadwagą i otyłością, poprawiają jakość snu, wpływają korzystnie na kondycję skóry, jak również mogą działać przeciwzapalnie. Są istotne dla zachowania wysokiej odporności już od momentu pierwszych miesięcy życia.

Postbiotyki są niepatogenne i nietoksyczne oraz oporne na hydrolizę przez enzymy układu pokarmowego. Ponadto mają określony skład chemiczny, można ustalić bez problemu parametry bezpiecznej dawki oraz wykazują dłuższy okres trwałości (nawet do 5 lat). Dlatego jako suplementy diety cieszą się ogromną popularnością.

	Spirulina w tabletkach 100% naturalna Spirulina zawiera wysokiej jakości naturalne witaminy i minerały. Jej skład to m.in. biotyna, kwas foliowy, beta-karoten, witamina D, witamina E oraz wiele innych witamin. To również źródło niezbędnych minerałów jak magnez, cynk, wapń, żelazo.. Zobacz więcej...
	Spirulina w proszku 100% naturalna Spirulina w proszku wykorzystywana jest najczęściej do wykonywania odżywczych i oczyszczających maseczek wpływając m.in. na poprawę wyglądu skóry. Dostarcza niezbędne witaminy, minerały i inne składniki niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Karbowiak M., Zielińska D., Postbiotyki – właściwości, zastosowanie i wpływ na zdrowie człowieka, ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2020, 27, 2 (123), 22 – 37.
2. Cukrowska B., Kwiecień J., Postbiotyki – nowe znaczenie wsparcia odporności niemowląt. Opinie immunologa i pediatry, Forum Medycyny Rodzinnej 2019, Tom 13, nr 2, 103-105.
3. Gajewska J., Chajęcka-Wierzchowska W., Postbiotyki – obecny stan wiedzy i przyszłe trendy w rozwoju żywności funkcjonalnej, Problemy Nauk Biologicznych, 3/2024.