Kaszaki

Kaszaki znane są również jako torbiele naskórkowe (potocznie: torbiele łojowe). Stanowią łagodne, niezłośliwe zmiany skórne tworzące się przeważnie w konsekwencji zablokowania ujść mieszków włosowych lub gruczołów łojowych. Nie są groźne, lecz mogą zaburzać estetykę wyglądu, jeśli występują w mocno widocznych miejscach, a te bardzo duże mogą powodować dyskomfort i ból.

Co to są kaszaki?

Budowa histopatologiczna torbieli naskórkowej jest bardzo prosta. Jej ściany wysłane są nabłonkiem wielowarstwowym płaskim rogowaciejącym, a zawartość stanowią złuszczony naskórek, keratyna, złogi cholesterolu oraz płyn. To właśnie ta zawartość tworzy charakterystyczną, gęstą masę usuwaną podczas zabiegu chirurgicznego. Klasyczne, podstawowe cechy kaszaków są następujące:

• mają postać okrągłego, przesuwalnego pod skórą guzka;
• zwykle nie powodują dolegliwości bólowych i rosną raczej powoli;
• najczęściej występują na skórze głowy, twarzy, szyi, plecach lub tułowiu;
• czasem na ich powierzchni widać mały czarny punkcik (zatkane ujście mieszka włosowego).

W niektórych przypadkach obserwuje się zakażenie kaszaka, czego konsekwencją są zaczerwienienie, bolesność i ocieplenie. Może się wówczas powiększać, co stanowi wskazanie do prostego zabiegu.

Czy kaszaki są groźne?

Kaszaki stanowią zmiany łagodne, nienowotworowe. W znacznej większości przypadków są wyłącznie defektem estetycznym, zwłaszcza jeśli występują w odsłoniętych, widocznych miejscach, na przykład na twarzy czy głowie. Zdarza się jednak, że kaszak może zacząć zwiększać swój rozmiar, staje się bolesny, zaczerwieniony i obrzęknięty. Stanowi to wskazanie do usunięcia go.

Co bardzo ważne, kaszaków nie należy samodzielnie przekłuwać, wyciskać, usuwać. Znacząco zwiększa to ryzyko zakażenia i nigdy nie pozwoli na dokładne usunięcie masy rogowej zalegającej w jego wnętrzu. Po pierwsze, dojdzie wówczas do bolesnej infekcji, która może zakończyć się dłuższym leczeniem i blizną, po drugie zaś, kaszak w najbliższej przyszłości ponownie zacznie rosnąć w tym miejscu. Dlatego kluczowa jest wizyta u lekarza dermatologa.

Kaszaki – przyczyny powstawania

Najczęściej punktem wyjścia dla rozwoju kaszaka jest mieszek włosowy. Złuszczające się komórki naskórka blokują kanalik wyprowadzający gruczołu łojowego, przez co łój skórny (sebum) gromadzi się wewnątrz gruczołu i razem ze zrogowaciałym naskórkiem tworzy serowatą, płynną lub półpłynną masę wypełniającą torbiel. Treść kaszaka ma charakterystyczny, nieprzyjemny zapach, co można wyczuć w momencie naruszenia lub nacięcia go.

Dokładny mechanizm powstawania kaszaków nie został dotychczas w pełni poznany. Uważa się jednak, że czynnikami ryzyka są:

• uszkodzenia skóry (np. skaleczenia, otarcia, zabiegi chirurgiczne);
• trądzik, zwłaszcza cięższe jego postacie;
• nadmierna produkcja łoju, także wskutek źle dobranej pielęgnacji skóry;
• predyspozycje genetyczne – u niektórych osób kaszaki występują częściej, choć nie wiadomo, dlaczego.

Niektóre osoby mają dużą skłonność do powstawania kaszaków, nawet jeśli zostały dobrze usunięte, a czynniki ryzyka nie występują.

Kaszaki – leczenie

Jeśli kaszak jest mały, nie boli i nie powoduje dyskomfortu, nie zawsze wymaga leczenia. Może pozostawać niezmieniony przez długi czas. Wówczas wystarczy go obserwować i zgłosić się do lekarza dopiero w momencie, w którym zauważymy jakiekolwiek nieprawidłowości. Najskuteczniejszym sposobem na trwałe i bezpieczne pozbycie się kaszaka jest jego chirurgiczne usunięcie. Zabieg wykonuje się w znieczuleniu miejscowym. Lekarz usuwa kaszaka wraz z jego torebką, co znacznie zmniejsza ryzyko nawrotu.

Nie praktykuje się już natomiast samego nacięcia i opróżnienia kaszaka, co dawniej stosowane było głównie w przypadku zapalonego lub ropiejącego kaszaka. Przynosi to rzeczywiście ulgę, ale jeśli torebka pozostanie na miejscu, zmiana może odrosnąć. Zabieg całkowitego usunięcia kaszaka trwa zwykle 15-30 minut, a pacjent może wrócić do domu tego samego dnia. Należy bezwzględnie stosować się do zaleceń pozabiegowych, na przykład unikania nadmiernego wysiłku fizycznego w pierwszych dniach i staranna zmiana opatrunków.

Krem kolagenowy - intensywne nawilżenie i wygładzenie skóry Zaawansowana formuła z kolagenem i elastyną wspiera nawilżenie, elastyczność i regenerację skóry. Krem szybko się wchłania, pozostawiając skórę gładką, miękką i pełną naturalnego blasku. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Talarek M., Kucharczyk A., Zaodbytnicza torbiel naskórkowa przyczyną nawrotowej przetoki odbytu – opis przypadku, Nowa Med 2016; 23(4): 133-137.
2. Błaszczyk-Kostanecka M., Wolska H., Dermatologia w Praktyce, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.