Granica skórno‑naskórkowa to termin odnoszący się do miejsca, w którym naskórek styka się ze skórą właściwą. To niezmiernie istotna, choć często pomijana struktura, ponieważ decyduje o wytrzymałości, elastyczności i funkcjonowaniu skóry.
Granica skórno-naskórkowa – czym jest?
Z reguły mówi się o niej jako o połączeniu skórno-naskórkowym i stanowi miejsce, w którym naskórek bezpośrednio styka się ze skórą właściwą. Warto więc wiedzieć, czym dokładnie są obie te struktury.
Naskórek
Naskórek składa się z kilku warstw, a średnia jego grubość wynosi około 100 um. Zbudowany jest głównie z żywych komórek, czyli keratynocytów, które w procesie keratynizacji stopniowo przekształcają się, tworząc różne warstwy, każda o odmiennej specyfice. Jest najbardziej zewnętrzną warstwą skóry, wytwarza gruczoły, włosy i paznokcie. Warstwy naskórka, od tej zlokalizowanej najbardziej zewnętrznie, można przedstawić następująco:
- warstwa rogowa;
- warstwa jasna;
- warstwa ziarnista;
- warstwa kolczysta;
- warstwa podstawna.
Warstwę podstawną i kolczystą można określić jako strefę rozrodczą, a pozostałe jako strefę keratynizacji (rogowacenia). Naskórek pełni ważne role, gdyż chroni przed czynnikami fizycznymi z zewnątrz, stanowi barierę ochronną przed wnikaniem do organizmu patogenów, zapobiega transepidermalnej utracie wody, utrzymując prawidłowe nawodnienie skóry, jak również uczestniczy w termoregulacji organizmu. Dodatkowo wytwarza przydatki takie jak paznokcie czy włosy. Melanocyty w warstwie podstawnej produkują melaninę, która chroni DNA komórek przed promieniowaniem UV oraz odpowiada za kolor skóry.
Skóra właściwa
Skóra właściwa znajduje się tuż pod naskórkiem, nieco głębiej wewnątrz ciała. Składa się z mocnej tkanki łącznej, w której przebiegają liczne naczynia krwionośne włosowate. Od dołu bez wyraźnej granicy przechodzi w tkankę podskórną. Jej warstwy, od tych najbardziej zewnętrznych, czyli najbliższych naskórkowi, można przedstawić następująco:
- warstwa brodawkowa;
- warstwa podbrodawkowa;
- warstwa siateczkowata.
W graniczącej z naskórkiem warstwie brodawkowatej, zbudowanej z tkanki łącznej włóknistej, występują fibrocyty wytwarzające włókna kolagenowe, sprężyste i retikulinowe oraz komórki układu immunologicznego:
- histiocyty;
- komórki tuczne;
- limfocyty.
W sieci elastycznych włókien kolagenowych znajdują się natomiast sploty naczyń krwionośnych i chłonnych oraz liczne zakończenia nerwowe. Głównym składnikiem budulcowym skóry są włókna kolagenowe, które stanowią około 72% jej suchej masy.
Granica skórno-naskórkowa – rola w organizmie
Także w granicy skórno-naskórkowej wyróżnić można kilka kluczowych elementów, a są nimi:
- błona podstawna – cienka warstwa białkowa oddzielająca naskórek od skóry właściwej;
- hemidesmosomy – struktury kotwiczące komórki naskórka do błony podstawnej;
- włókna kotwiczące – łączą błonę podstawną z włóknami skóry właściwej;
- wypustki naskórkowe i brodawki skórne – wzajemnie zazębiające się struktury zwiększające powierzchnię kontaktu.
Granica skórno-naskórkowa jest bardzo ważna, choć mówi się o niej stosunkowo rzadko. Stabilizuje naskórek, zapobiegając jego oddzielaniu się od skóry, umożliwia bezproblemową wymianę substancji między naskórkiem a skórą właściwą, odżywiając obydwie tkanki, jak również przyspiesza gojenie się ran. Wraz z wiekiem i upływem lat granica skórno-naskórkowa staje się coraz bardziej płaska, przez co skóra traci swoją elastyczność. Jej uszkodzenia obserwuje się ponadto w przebiegu niektórych chorób dermatologicznych, zwłaszcza takich jak pęcherzyca czy toczeń rumieniowaty.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Małek E., Charakteryzowanie budowy i fizjologii skóry, Radom 2007.
- Wolski T., Kędzia B., Farmakoterapia skóry. Cz. 1. Budowa i fizjologia skóry, Post Fitoter 2019; 20(1): 61-67.
