Włókna elastynowe to sprężyste elementy tkanki łącznej w organizmie, składające się głównie z białka nazywanego elastyną. Wykazano, że umożliwiają tkankom rozciąganie się i powrót do pierwotnego kształtu bez ryzyka trwałego odkształcenia się. Dzięki temu tkanki i narządy wewnętrzne mogą pełnić swoją rolę bez uszkodzeń związanych z działaniem różnorodnych sił mechanicznych.
Włókna elastynowe – charakterystyka
Włókna elastynowe to większe struktury zbudowane z elastyny, czyli drugiego tuż po kolagenie kluczowego białka budulcowego tkanki łącznej, szczególnie istotnego w tętnicach (elastyna stanowi nawet 30% ich masy). Białko to, w przeciwieństwie do kolagenu, reprezentuje jeden typ genetyczny, nie ma w swojej strukturze hydroksylizyny ani sacharydów, a hydroksyproliny ma znacznie mniej. Ponadto blisko 40% aminokwasów stanowi glicyna, a 20% prolina.
Ze względu na dużą zawartość aminokwasów hydrofobowych elastyna jest białkiem całkowicie nierozpuszczalnym w wodzie. Elastyna jako jedyna w wyniku zadziałania siły potrafi się rozciągnąć nawet do 200% bez uszkadzania swojej struktury i powrócić do formy pierwotnej. Zawdzięcza to swojej postaci bezładnie ukształtowanych przestrzennie włókien. Czyni to z niej białko o wybitnej sprężystości, która jest około 300-krotnie większa niż ta, którą cechuje się kolagen.
Włókna elastynowe – funkcje
Elastyna jest białkiem strukturalnym, głównym elementem włókien sprężystych. Stanowi tkankę o wyjątkowo długim okresie półtrwania. Dzięki jej właściwościom elastycznym, determinowanym przez obecność desmozyny i izodesmozyny, po rozciągnięciu wraca do pierwotnego stanu, co warunkuje właściwości biomechaniczne tętnic, skóry, narządów wewnętrznych i wszystkich innych struktur, które tworzy. Innymi słowy ich ściany są odpowiednio rozciągliwe, lecz mimo tego nie odkształcają się w sposób trwały, lecz szybko wracają do swojej pierwotnej formy.
To właśnie dzięki włóknom elastynowym możliwe jest rozprężanie i obkurczanie pęcherzyków płucnych (funkcja oddechowa), amortyzacja obciążeń w więzadłach i chrząstkach (ich ochrona przed zgniataniem i destrukcją) oraz stabilizacja struktur narządów wewnętrznych. Ściśle współpracują z włóknami kolagenowymi, odpowiadającymi za nadawanie tkankom odporności i wytrzymałości.
Bardzo duże ilości włókien elastynowych zauważyć można w obrębie skóry właściwej. Dzięki nim jest ona sprężysta i jędrna, niepodatna na wiotczenie zgodnie z siłami grawitacji. Niestety wraz z upływem lat synteza elastyny w organizmie maleje (podobnie zresztą jak kolagenu), co rzutuje między innymi na wiotczenie skóry i powstawanie pierwszych zmarszczek mimicznych.
Elastoza – co to jest?
Nieco bliżej warto omówić problematykę elastozy, czyli nagromadzenia się dużych ilości włókien elastynowych o nieprawidłowej budowie w tkankach. Przeważnie obserwuje się to zjawisko w obrębie skóry właściwej. W przypadku elastozy dochodzi do degradacji fibryliny, która jest komponentem włókien sprężystych, w konsekwencji czego tracą one swoją strukturę, ulegają fragmentacji i nie mogą odgrywać swojej roli. W wyglądzie zewnętrznym objawia się ona w postaci utraty jędrności skóry oraz powstających zmarszczek.
Przyczynami elastozy są przede wszystkim nieuniknione procesy starzenia się organizmu, a także czynniki genetyczne oraz środowiskowe. Wśród czynników środowiskowych, które możemy zresztą modyfikować odpowiednim postępowaniem, znajdują się:
- ekspozycja na smog, zanieczyszczenia, dym papierosowy;
- nieodpowiednia dieta;
- brak nawodnienia organizmu;
- podrażnienia skóry;
- częste stany zapalne skóry;
- stosowanie nieodpowiednio dobranych lub niskiej jakości kosmetyków.
Włókna elastynowe – zawartość w organizmie
Udowodniono, że elastyna ekspresjonowana jest głównie w okresie prenatalnym i okołourodzeniowym, a okres jej półtrwania wynosi niespełna 40 lat. Stąd wniosek, że jej ilość powinna zmniejszać się o połowę po każdych 4 dekadach życia. W okolicy 40. roku życia obserwuje się pierwszy silny spadek sprężystości skóry, to idealny czas, by jeszcze intensywniej dbać o jędrność tej tkanki zarówno za pomocą domowej pielęgnacji skóry, jak i profesjonalnych zabiegów kosmetologicznych.
Polecane produkty:
|
Krem kolagenowy - intensywne nawilżenie i wygładzenie skóry
Zaawansowana formuła z kolagenem i elastyną wspiera nawilżenie, elastyczność i regenerację skóry. Krem szybko się wchłania, pozostawiając skórę gładką, miękką i pełną naturalnego blasku. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Wolski T., Kędzia B., Farmakoterapia skóry. Cz. 1. Budowa i fizjologia skóry, Post Fitoter 2019; 20(1): 61-67.
- Morąg M., Burza A., Budowa, właściwości i funkcje kolagenu oraz elastyny w skórze, Journal of Health Study and Medicine, 2/2017.
