Fibronektyna jest glikoproteiną adhezyjną powszechnie występującą w ludzkim organizmie. Obserwacje dotyczące roli tego białka w procesach zapalnych oraz mechanizmów prowadzących do jej fragmentacji pozwoliły wykazać istniejącą zależność między obecnością fragmentów fibronektyny a niektórymi chorobami. Dlatego cieszy się ona rosnącym zainteresowaniem.
Fibronektyna – charakterystyka
Fibronektyna jest glikoproteiną występującą w macierzy zewnątrzkomórkowej u każdego człowieka. Spotkać ją możemy również na powierzchni komórek, w macierzy wewnątrzkomórkowej różnych typów tkanki łącznej oraz w płynach biologicznych organizmu. Pod względem chemicznym jej podstawową jednostką strukturalną jest dimer składający się z dwóch podobnych, ale nie zawsze identycznych łańcuchów polipeptydowych o zbliżonych masach cząsteczkowych. Każdy z łańcuchów fibronektyny składa się z powtarzających się motywów aminokwasowych oznaczonych jako typ I, II i III, rozmieszczonych nieregularnie i tworzących tzw. strukturę mozaikową białka.
Fibronektyna w swojej budowie zawiera charakterystyczną sekwencję, która umożliwia wiązanie z integrynami. Ma także liczne domeny wiążące kolagen, heparynę, fibrynę, integryny. W niektórych przypadkach znaczenie medyczne ma badanie poziomu tego związku w określonych płynach.
Fibronektyna w organizmie człowieka
Mówiąc w skrócie, rolę fibronektyny można określić następująco:
- adhezja komórek – umożliwia przyczepianie się komórek do podłoża;
- gojenie ran – jest kluczowa w tworzeniu skrzepu i odbudowie tkanek;
- krzepnięcie krwi – współdziała z fibryną i płytkami krwi;
- migracja komórek – ważna w rozwoju embrionalnym i regeneracji;
- odpowiedź immunologiczna – ułatwia fagocytozę;
- utrzymanie struktury tkanek – łączy kolagen, integryny i proteoglikany.
Fibronektyna, białko macierzy zewnątrzkomórkowej, odgrywa kluczową rolę w odpowiedzi organizmu na infekcję. W licznych badaniach obserwuje się wyraźny spadek poziomu fibronektyny w sepsie bakteryjnej, co wiąże się z ciężkością stanu klinicznego pacjenta i jego rokowaniem. Rola omawianego związku jest niezmiernie szeroka i tak naprawdę wciąż nie w pełni poznana. Niektóre fibronektyny wyróżniają się zdolnością pobudzenia aktywności egzokrynnej wielu komórek, prowadzi to do uruchomienia kaskady procesów modulujących funkcjonowanie innych komórek. Z kolei dzięki możliwości aktywacji cytokin prozapalnych niektóre fibronektyny mogą modulować odpowiedź na czynniki uszkadzające tkanki.
Fibronektyna – normy
Fibronektyna w osoczu (inaczej: fibronektyna plazmatyczna) w badaniach powinna zawierać się w normie 200-400 µg/ml, choć wartości mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium. Fibronektyna płodowa badana jest w trakcie analizy wymazu pobranego z szyjki macicy lub pochwy kobiety ciężarnej. Jej norma to poniżej 50 ng/ml, co daje tzw. wynik ujemny (prawidłowy). Wartości powyżej 50 ng/ml sugerują wynik dodatni (zwiększone ryzyko porodu przedwczesnego, zawsze do interpretacji przez lekarza). Jeśli chodzi o fibronektynę tkankową, najczęściej nie ma klasycznych „norm liczbowych” co do niej, ocenia się ją jakościowo (np. w histopatologii).
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Wójtowicz M., Fibronektyna i jej fragmenty w zdrowiu i chorobie, Adv Clin Exp Med 2006, 15, 6, 1139-1147.
- Krzyżanowska-Gołąb D., Lemańska-Perek A., Kątnik-Prastowska I., Fibronektyna jako aktywny składnik macierzy pozakomórkowej, Postępy Hig Med Dosw. (online), 2007; 61: 655-663.
