Pot apokrynowy to wydzielina syntezowana przez gruczoły potowe apokrynowe, które umiejscawiają się głównie w okolicach ciała takich jak pachy, strefa narządów płciowych i odbytu, brodawki sutkowe czy powieki (gruczoły Moll’a). Jest gęsty, zwykle bezzapachowy, a jego produkcja nasila się pod wpływem emocji. Stanowi przeciwieństwo rzadkiego i o charakterystycznej woni potu ekrynowego.
Gruczoły potowe w ciele człowieka
Gruczoły potowe odgrywają kluczową rolę w termoregulacji organizmu i ściśle wiążą się z autonomicznym układem nerwowym. W stanie spoczynku pot wydzielany jest stale w niewielkich ilościach, jednak w konsekwencji zadziałania bodźca termicznego lub emocjonalnego jego produkcja się nasila. Organizm człowieka ma 4 miliony gruczołów potowych, z czego blisko 75% stanowią gruczoły ekrynowe, natomiast pozostałe to gruczoły apokrynowe. Gruczoły te wydzielają zupełnie różne rodzaje potu, odpowiednio pot ekrynowy i pot apokrynowy.
Pot apokrynowy – charakterystyka
Pot apokrynowy produkowany jest przez tzw. gruczoły apokrynowe, które rozwijają się wraz z zawiązkami włosów między 4 a 5 miesiącem życia płodowego, jednak dopiero w okresie dojrzewania powiększają się i uczynniają. W przypadku dorosłego człowieka znajdują się w największych ilościach w okolicy pachowej, genitalnej, odbytu, wokół pępka, na brodawkach sutkowych, jak również sporadycznie na tułowiu i głowie. Jeśli chodzi o ich aktywację i czynność wydzielniczą, podlegają ścisłej regulacji hormonalnej i emocjonalnej. Uaktywniają się między innymi pod wpływem wysokiej temperatury otoczenia lub gwałtownego wyrzutu adrenaliny (silne emocje). Mają one swoje ujścia do mieszków włosowych.
Pot apokrynowy pierwotnie nie ma zupełnie żadnego zapachu, jest przy tym jasny, mętny, lepki. W swoim składzie zawiera cholesterol, trójglicerydy, resztki komórkowe, lipidy łojowe oraz kwasy tłuszczowe. Charakterystyczny zapach powstający po jego wydzieleniu wynika z rozkładu produktów przemiany zachodzącej pod wpływem skórnej flory bakteryjnej. Można zatem powiedzieć, że taki pot nie ma zapachu, nieprzyjemna woń pojawia się dopiero po jego przejściu na powierzchnię skóry, na której fizjologicznie u każdego człowieka bytują bakterie rozkładające jego składniki.
Pot apokrynowy – funkcje
Pot apokrynowy zawiera w swoim składzie substancje o charakterze feromonów, co służy komunikacji chemicznej między ludźmi. Istnieją badania sugerujące, że na podstawie zapachu podświadomie wiemy, którzy partnerzy będą dla nas najbardziej odpowiedni, co dawniej (i wciąż w świecie zwierząt) służyło przetrwaniu gatunku. Dodatkowo stanowi pożywkę dla bakterii, które tworzą naturalną florę, bierze więc pewien udział w utrzymaniu mikrobiomu skóry.
Pot apokrynowy a pot ekrynowy – różnice
Pot apokrynowy produkowany jest głównie przez gruczoły apokrynowe, które lokalizują się najliczniej w okolicach takich jak pachy, sfery intymne, brodawki sutkowe, powieki. Uaktywniają się pod wpływem działania emocji lub hormonów. Z kolei pot ekrynowy produkowany jest przez znacznie bardziej liczne (nawet 75% wszystkich gruczołów) gruczoły potowe ekrynowe, które są aktywne przez całe życie człowieka i znajdują się na całej powierzchni ciała.
Kolejna różnica wynika z funkcji tych rodzajów potu. Pot apokrynowy ma związek z emocjami, popędem seksualnym, komunikacją chemiczną. Nie uczestniczy w termoregulacji organizmu, za co odpowiada pot ekrynowy. Chroni on organizm przed przegrzaniem, jak również utrzymuje właściwą równowagę wodno-elektrolitową.
Na koniec warto wspomnieć, że pot apokrynowy jest bezzapachowy, dopóki bakterie znajdujące się na skórze go nie rozłożą, wtedy staje się nieprzyjemny. Pot ekrynowy pozostaje bezzapachowy bez względu na kontakt z mikrobiomem skóry. Pot ekrynowy jest przezroczysty i raczej wodnisty, natomiast pot apokrynowy jest mętny, lekko żółtawy lub białawy, gęsty.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Jabłonowska O., Woźniacka A., Dziankowska-Bartkowiak B., Nadmierna potliwość – przyczyny i możliwości terapeutyczne, Przegl Dermatol 2020, 107, 246–256.
- Wolski T., Kędzia B., Farmakoterapia skóry. Cz. 1. Budowa i fizjologia skóry, Post Fitoter 2019; 20(1): 61-67.
