Mechanoreceptory to receptory czuciowe, które reagują na bodźce mechaniczne, czyli dotyk, ucisk, wibracje, rozciąganie i ruch. Opisuje się je jako wyspecjalizowane zakończenia nerwowe, przekształcające bodźce mechaniczne w impulsy nerwowe docierające do ośrodkowego układu nerwowego. Współpracują z innymi rodzajami receptorów, między innymi z nocyceptorami czy termoreceptorami.
Mechanoreceptory – czym są?
Mechanoreceptory to wyspecjalizowane zakończenia nerwowe znajdujące się w różnych częściach ludzkiego organizmu. W największej ilości spotkać je można w skórze, ale znajdują się też w stawach, ścięgnach, mięśniach czy narządach wewnętrznych. Jeśli chodzi o mechanoreceptory w skórze, wyróżnia się ich kilka rodzajów:
- ciałka Meissnera – lokalizują się na skórze nieowłosionej, np. w obrębie opuszków palców. Reagują na lekki dotyk i szybkie drgania, umożliwiając tym samym precyzyjne czucie dotyku. Ich zdolność adaptacji jest bardzo szybka, a wielkość pola recepcji raczej niewielka;
- ciałka Paciniego – znajdują się głębiej w skórze i w tkance podskórnej, reagują na silne wibracje, szybkie zmiany ucisku. Ich zdolność adaptacji jest bardzo szybka, zaś wielkość pola recepcji duża;
- ciałka Ruffiniego – reagują na rozciąganie skóry, pomagają ocenić pozycję dłoni i palców. Znajdują się w skórze właściwej. Zdolność adaptacji te zakończenia nerwowe mają raczej wolną, natomiast ich pole recepcji określa się jako duże;
- tarczki Merklera – wyjątkowo wrażliwe na stały, delikatny ucisk, umożliwiają rozpoznawanie kształtów i faktur. Znajdują się najobficiej w naskórku, ich zdolność adaptacji jest wolna, natomiast pole recepcji jest małe.
W ciele człowieka wyróżnia się też tzw. receptory koszyczkowe mieszków włosowych, które reagują na ruch włosa i mogą ten ruch włosa wywoływać, zależnie od sytuacji i potrzeb organizmu.
Mechanoreceptory – gdzie się znajdują?
Czucie dotyku możliwe jest wyłącznie w ściśle określonych punktach nazwanych punktami dotykowymi. Umiejscawiają się one nierównomiernie w różnych okolicach skóry: najwięcej na opuszkach palców, czubku nosa oraz wargach ust, natomiast najmniej na plecach, udach i ramionach. Konsekwencją nierównomiernego rozmieszczenia jest różna wrażliwość na ucisk rozmaitych okolic skóry.
Mechanoreceptory – znaczenie dla organizmu człowieka
Mechanoreceptory w skórze pozwalają rozpoznawać lekki dotyk, ucisk, fakturę przedmiotów, wibracje, kształt i twardość. Dzięki nim możemy odróżnić jedwab od papieru, wyczuć monety w kieszeni czy pisać na klawiaturze. Gdy coś zbyt mocno naciska na skórę, mechanoreceptory wysyłają sygnał ostrzegawczy, wskutek którego reagujemy i np. odsuwamy rękę od danego przedmiotu. Mechanoreceptory znajdujące się w mięśniach, ścięgnach i stawach informują mózg o położeniu kończyn, napięciu mięśni, kącie zgięcia stawów, szybkości ruchu. Dzięki temu możemy między innymi chodzić bez patrzenia pod nogi, trafić ręką do klamki w ciemności, utrzymać równowagę, jak również wykonywać szereg czynności z zamkniętymi oczami, bez patrzenia na przedmioty (np. pić wodę w nocy z butelki, po zmroku zawiązać obuwie itd.).
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy tabletki
Kwas hialuronowy znajduje się w skórze, dzięki czemu czyni ją gładką, elastyczną i bez zmarszczek. Z wiekiem jego ilość jednak maleje i należy dostarczać go do organizmu, aby uzupełnić powstające braki … Zobacz więcej... |
|
Kolagen naturalny - skóra i stawy
Kolagen od bioalgi to naturalny, najwyższej jakości hydrolizat kolagenu. Jest to najważniejsze białko, które wpływa na jakość skóry. Jego odpowiednia ilość zapobiega powstawaniu zmarszczek, cellulitu, rozstępów, ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Silverthorn D., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
- Brzozowski T., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2019.
