Blednięcie palców to objaw bardzo często wskazujący na zespół Raynauda, co jest poważną patologią dotyczącą naczyń krwionośnych. Bywa jednak, że przyczyny są mniej uciążliwe i groźne, np. wynikają z dłuższej ekspozycji na zimno. Jeśli problem nawraca lub towarzyszy mu ból, warto skonsultować się z lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej. Blednięcie palców może być również związane z chorobami naczyń, działaniem niektórych leków, paleniem papierosów czy regularną ekspozycją na drgania. Ustalenie przyczyny ma kluczowe znaczenie, ponieważ pozwala odpowiednio dobrać postępowanie i ograniczyć ryzyko wystąpienia powikłań.
Blednięcie palców
Blednięcie palców pojawia się wskutek czasowego ograniczenia dopływu krwi do ich tkanek. Może mieć charakter napadowy, występować pod wpływem określonych czynników lub utrzymywać się przez dłuższy czas. Do najczęstszych przyczyn tego objawu zalicza się:
- objaw Raynauda;
- zespół wibracyjny;
- przyjmowane leki i palenie papierosów;
- wychłodzenie organizmu.
Objaw Raynauda
Najczęściej przyczyną blednięcia palców jest tak zwany objaw Raynauda, czyli napadowy skurcz drobnych naczyń krwionośnych palców, zwykle wywołany zimnem albo stresem. Typowy napad prezentuje się w następujący sposób:
- palce bledną – krew chwilowo słabiej dopływa do palców;
- palce mogą sinieć – przy dłuższym skurczu naczyń dochodzi do niedotlenienia;
- po ogrzaniu palce czerwienieją – krew ponownie napływa do naczyń.
Nie każdy napad musi obejmować wszystkie trzy fazy. Objaw Raynauda często występuje w przebiegu twardziny układowej, czyli choroby autoimmunologicznej skóry, stawów czy narządów wewnętrznych. Niestety jej przyczyny wciąż nie zostały w pełni poznane, co utrudnia jej leczenie. Stosuje się głównie glikokortykosteroidy, leki przeciwzapalne i immunosupresyjne, pozwalające w pewnym stopniu kontrolować stany zapalne toczące się w organizmie. Chorym zaleca się unikanie zimna i niskich temperatur oraz mycia się w zimnej wodzie.
Zespół wibracyjny
Systematyczna ekspozycja człowieka na drgania przenoszone przez kończyny górne może zaburzać prawidłowe funkcjonowanie organizmu i prowadzić do rozwoju choroby zawodowej, czyli zespołu wibracyjnego (choroby wibracyjnej). To kolejna możliwa przyczyna blednięcia palców na co dzień. Choć zespół wibracyjny może mieć kilka postaci, najczęściej występuje postać naczyniowo-nerwowa z napadowymi zaburzeniami przepływu krwi w palcach rąk, czego objawem jest blednięcie opuszek palców (tzw. choroba białych palców).
Napadowe blednięcie z reguły jest wyzwalane ekspozycją na zimno, więc dolegliwości nasilają się w chłodnej porze roku, natomiast latem słabną lub całkowicie ustępują. Pierwsze objawy zespołu wibracyjnego mogą wystąpić już po kilku miesiącach pracy w narażeniu na drgania przenoszone przez kończyny górne, jednak poważniejsze symptomy zazwyczaj występują po około 3 latach. Leczenie obejmuje przede wszystkim ograniczenie lub wyeliminowanie ekspozycji na drgania.
Przyjmowane leki i palenie papierosów
To dwa czynniki związane ze stylem życia, które mogą doprowadzić do uciążliwego blednięcia palców. Niektóre leki mogą prowadzić do nieprawidłowego przepływu krwi lub do nagłego skurczu mniejszych naczyń krwionośnych zlokalizowanych dystalnie, co jest ich skutkiem ubocznym. Takimi lekami mogą być:
- preparaty stymulujące układ współczulny (np. zawierające amfetaminę, na ADHD);
- leki przeciwmigrenowe z grupy tryptanów;
- leki obkurczające naczynia krwionośne (np. fenylefryna);
- beta-blokery;
- niektóre leki przeciwnowotworowe.
Zagrożeniem dla naczyń krwionośnych i prawidłowego przepływu krwi są też papierosy. Nikotyna bezpośrednio powoduje skurcz naczyń, a poza nią w dymie papierosowym znajduje się ponad 5000 szkodliwych związków chemicznych, które również mogą upośledzać przepływ krwi i pracę serca. Dodatkowo pobudzają one układ współczulny, wskutek czego uwalniana jest adrenalina i noradrenalina. W odpowiedzi na zwiększone działanie tych hormonów naczynia obwodowe się zwężają, przez co mniej krwi dociera do palców.
Wychłodzenie organizmu
Wychłodzenie organizmu określa się medycznie jako hipotermię. Jeśli ma charakter przedłużający się, może dojść do zaburzeń w obrębie przepływu krwi w dystalnych częściach ciała (tych dalej położonych od serca, a więc głównie w stopach, łydkach, dłoniach i przedramionach). Krew w tych częściach ciała płynie znacznie wolniej, ponieważ organizm, jako reakcja ratunkowa, ogranicza przepływ krwi przez naczynia obwodowe, aby zmniejszyć utratę ciepła i chronić narządy wewnętrzne. Konsekwencją jest blednięcie i sinienie palców. Objawy powinny ustąpić po stopniowym ogrzaniu organizmu.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Łastowiecka-Moras E., Diagnostyka postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego – przegląd metod badawczych, Bezpieczeństwo Pracy, 2/2022.
- Kopeć-Mędrek M., Bultrowicz M., Gumkowska-Sroka O., Buc-Piorun B., Palka K., Nowak K., Kotyla P., Wszystko, co zawsze chciałeś wiedzieć o twardzinie układowej, ale obawiałeś się zapytać. Część 1: Obraz kliniczny twardziny układowej, Forum Reumatologiczne, 3/2023.
