Filtry fizyczne to składniki (najczęściej mineralne) stosowane w kremach przeciwsłonecznych, których działanie jest ukierunkowane na zabezpieczanie skóry przed nadmiernym promieniowaniem UV. Ich stosowanie zmniejsza ryzyko nie tylko oparzeń słonecznych, ale także rozwoju nowotworu złośliwego skóry, w tym czerniaka. Warto poznać ich działanie, bezpieczeństwo oraz różnice między filtrami fizycznymi a chemicznymi.
Filtry fizyczne – czym są?
Filtry UV stanowią surowce kosmetyczne, których najważniejszą rolą jest pochłanianie, rozpraszanie i/lub odbijanie promieniowania ultrafioletowego. Zalicza się je do substancji, które powinny działać wyłącznie na powierzchni skóry, jak również nie ulegać szybkiemu ścieraniu. Nie powinny powodować reakcji alergicznych. Wyróżnia się filtry chemiczne oraz filtry fizyczne.
Do filtrów fizycznych (tzw. mineralnych) zalicza się barwne pigmenty o wielkości cząstek 200-300 µm oraz pigmenty mikronizowane o wielkości cząstek poniżej 100 nm. Pigmenty barwne, ze względu na znacznie większe cząstki, oprócz promieni UV rozpraszają również światło widzialne, czego rezultatem jest pozostawienie na powierzchni skóry białej warstwy.
Filtry fizyczne działają na zasadzie odbijania promieniowania z całego zakresu długości fal. Tworzą na powierzchni skóry ochronną warstwę przed promieniami UV, przez co nie wnikają w głębsze warstwy skóry. Związki te wykazują szersze spektrum ochrony, mniejsze właściwości uczulające oraz większą fotostabilność w porównaniu do filtrów organicznych.
Zobacz również: Rodzaje filtrów UV.
Filtry fizyczne – przykłady
Klasycznymi przykładami filtrów fizycznych są:
- dwutlenek tytanu;
- tlenek cynku.
Chronią one skórę przed promieniowaniem UVA i UVB, jednak zakres ich ochrony jest niski w porównaniu z innymi filtrami organicznymi UV. Są to jedyne powszechnie stosowane filtry mineralne (fizyczne) w nowoczesnych kremach z SPF. Wiele produktów łączy je z filtrami chemicznymi, aby uzyskać lepszą ochronę i bardziej komfortową konsystencję.
Jak działają filtry fizyczne?
Dwutlenek tytanu odbija od powierzchni skóry promieniowanie ultrafioletowe i je rozprasza. W stężeniu do 25% wagowych jest uważany za bezpieczny składnik kosmetyku. Stanowi ochronę przed promieniowaniem UVA2 i UVB. Udowodniono, że nawet przy częstym, długotrwałym stosowaniu jest bezpieczny dla skóry, nie powoduje powstawania podrażnień, nie przenika w głąb skóry, pozostaje na poziomie warstwy rogowej.
Z kolei tlenek cynku chroni przed promieniowaniem UVA1, UVA2 i UVB, jednak zakres ochrony przed promieniowaniem UV jest niski w porównaniu z innymi organicznymi filtrami UV. Obydwa związki nie przenikają w głąb skóry, w efekcie czego ich stosowanie jest uznawane za bezpieczne.
Filtry fizyczne – bezpieczeństwo dla środowiska naturalnego
Tlenek cynku może być toksyczny dla niektórych organizmów wodnych, zwłaszcza w wyższych stężeniach. Szczególną uwagę zwraca się na nanocząstki, które mogą zachowywać się inaczej niż większe cząstki i potencjalnie wpływać na organizmy wodne. Trwają badania nad długoterminowym wpływem tego związku na organizmy i ekosystem. Dla człowieka odpowiednie stężenia są jednak bezpieczne. Dwutlenek tytanu jest ogólnie uważany za mniej toksyczny dla środowiska wodnego niż tlenek cynku.
Polecane produkty:
|
Krem kolagenowy - intensywne nawilżenie i wygładzenie skóry
Zaawansowana formuła z kolagenem i elastyną wspiera nawilżenie, elastyczność i regenerację skóry. Krem szybko się wchłania, pozostawiając skórę gładką, miękką i pełną naturalnego blasku. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Popiół J., Borczuch-Kostańska M., Pękala E., Gunia-Krzyżak A., Surowce kosmetyczne stosowane w promieniochronnych produktach kosmetycznych – aktualny stan wiedzy, Farmacja Współczesna, 17/2024.
- Woźnica P., Starosta R., Właściwości fizykochemiczne wybranych związków stosowanych jako filtry ultrafioletowe w kosmetykach, Aesthetic Cosmetology and Medicine 4 / 2022 / vol. 11.
- Bojarowicz H., Bartnikowska N., Kosmetyki ochrony przeciwsłonecznej. Część I. Filtry UV oraz ich właściwości, Probl Hig Epidemiol 2014, 95(3): 596-601.
