Archeony to jedna z trzech głównych domen życia, występująca obok bakterii i eukariontów (czyli organizmów takich jak rośliny, zwierzęta i ludzie). Choć wyglądają podobnie do bakterii, na poziomie genetycznym i biochemicznym są od nich wyraźnie różne. Warto poznać je nieco bliżej, ponieważ znajdują się powszechnie wokół nas, mamy z nimi styczność każdego dnia.
Co to są archeony?
Archeony to byty przypominające swoją budową komórkową bakterie, choć różnią się od nich dość unikalną strukturą ściany komórkowej oraz błony cytoplazmatycznej. Ściana komórkowa archeonów nie zawiera w swoim składzie peptydoglikanu, a w glicerofosfolipidach budujących błonę komórkową znajdują się wiązania eterowe, stabilniejsze od występujących u bakterii wiązań estrowych. Mikroorganizmy te mają dodatkowo pewne swoiste struktury zewnętrzne, takie jak:
- archaella;
- pile;
- haczyki;
- kaniule.
Większość spośród nich pozyskuje energię w warunkach beztlenowych, z przetwarzania prostych związków nieorganicznych lub organicznych, przy czym niektóre z tych mikroorganizmów są zdolne do syntezy metanu w procesie znanym jako metanogeneza. Jeśli chodzi o rozmnażanie się, archeony skupiają się na pączkowaniu.
Archeony – gdzie występują?
Archeony występują powszechnie i w znacznych ilościach na planecie, również w najbliższym otoczeniu człowieka oraz wewnątrz jego organizmu. Co niezwykle ciekawe, archeony są ponadprzeciętnie odporne na niekorzystne warunki środowiska, dlatego też bardzo często zamieszkują w miejscach wyjątkowo ekstremalnych. Stanowią typową mikroflorę gleby, oceanów, mórz, jezior. Wiele z nich należy do grupy termofilów i hipertermofilów, jako że żyją w wodach o wyjątkowo wysokiej temperaturze, takich jak gorące źródła, zlokalizowane na dnie oceanów kominy hydrotermalne. Inne archeony są typowymi psychrofilami i psychrotrofami żyjącymi w wodach lub glebie w temperaturach zbliżonych do 0 stopni Celsjusza. Jeszcze inne mogą bez trudności bytować w miejscach o wyjątkowo dużym zasoleniu, jak również wymienia się archeony żyjące w środowiskach o ekstremalnie niskim lub wysokim pH (tak zwane archeony acidofile i alkalofile). Ciekawostką jest, że podejrzewa się ich obecność nawet na Marsie, głównie przez wzgląd na wykrycie na tej planecie pewnych ilości metanu.
Archeony są również elementem flory bakteryjnej organizmu każdego człowieka, choć ich dokładna rola w kształtowaniu mikroflory wciąż nie została w pełni poznana. Wśród mikroorganizmów z omawianej grupy żyjących w jelitach najliczniejszą formę stanowią archeony metanogenne, z dominującym gatunkiem Methanobrevibacter smithii występującym nawet u 95,7% badanych osób. Znacznie rzadziej izoluje się gatunek Methanosphaera stadtmanae (29,4% badanych) oraz archeony z rodzaju Methanosarcina.
Archeony – czy są niebezpieczne?
Wpływ archeonów na zdrowie, samopoczucie i cały organizm człowieka wciąż pozostaje tematem badań i rozważań. Nie ma żadnych ewidentnych i potwierdzonych informacji wskazujących, że archeony mogą stanowić bezpośredni czynnik chorobotwórczy. Do dnia dzisiejszego nie poznano toksyn produkowanych przez te drobnoustroje, nie są opisane również czynniki ich inwazyjności. Zawsze warto jednak pamiętać, iż archeony posiadają liczne struktury takie jak archaella, pile, haczyki i kaniule, które mogą warunkować nie tylko adhezję archeonów do podłoża, ale i brać udział w tworzeniu błon biologicznych, a tym samym zwiększać wirulencję chorobotwórczych drobnoustrojów i ułatwiać kolonizację organizmu. Ponadto sugeruje się, że niektóre archeony mogą brać udział (choć pośrednio) w patogenezie niektórych chorób, np. takich jak uchyłkowatość jelita grubego bądź zespół nieszczelnego jelita.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnego kminku
Olej z czarnego kminku tłoczony na zimno zachowuje wszystkie, cenne substancje m.in. witaminę E oraz niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe. Jego działanie to dokładne nawilżanie, szybsza regeneracja, poprawa wyglądu skóry ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka siewna
Czarnuszka ma zastosowanie w różnego rodzaju problemach skórnych. Jest wykorzystywana w zwalczaniu trądziku, blizn, zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, alergii, a także suchej skóry, również głowy (np. łupież). Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Efenberger M., Wódz K., Brzezińska-Błaszczyk E., Archeony – istotny składnik mikrobiomu człowieka, 2020.
- Efenberger M., Wódz K., Brzezińska-Błaszczyk E., Archeony – drobnoustroje ciągle nieznane, Postepy Hig Med Dosw (online), 2014; 68: 1452-1463.
